13 grudnia 1981r. w Myślenicach 29 lat później

23 grudnia 2010 Wydanie 49/2010
13 grudnia 1981r. w Myślenicach 29 lat później
13 grudnia 1981r. w Myślenicach 29 lat później

Co działo się 13 grudnia 1981 r. w Myślenicach? Jak tutejsi działacze Solidarności zareagowali na wiadomość o wprowadzeniu stanu wojennego? Kto działał w lokalnym środowisku Solidarności? O tym opowiedział młodzieży szkolnej z Zespołu Szkół Techniczno-Ekonomicznych Zbigniew Papierz zaangażowany w tamte wydarzenia, działacz ówczesenej „Solidarności”

Spotkanie zorganizowało Muzeum Regionalne w Myślenicach dokładnie w 29 rocznicę wprowadzenia stanu wojennego w Polsce. Zbigniew Papierz był w tym czasie przewodniczącym Komisji Zakładowej NSZZ Solidarność w Zakładzie Inwestycji i Budownictwa w Myślenicach. Podczas spotkania mówił, że napięcie w społeczeństwie dawało się wyczuć już na miesiąc przed datą 13 grudnia 1981 r., natomiast wiadomość o wprowadzeniu stanu wojennego przekazał mu Zbigniew Szymoniak, działacz Solidarności z innego myślenickiego zakładu - „PEMODU”. Pierwszym miejscem, do którego wówczas postanowili się wspólnie udać była siedziba myślenickiej delegatury, która funkcjonowała w budynku, gdzie dzisiaj mieści się restauracja „Stek”. Przed jego domem stała milicja, a to, że udało im się wyjść zawdzięcza aurze.

- Zima podobna była do obecnej, milicjant chwilowo spuścił z oka dom, prawdopodobnie, aby pomóc kobiecie wypchnąć samochód ze śnieżnej zaspy. Na miejscu w delegaturze odebrali teleks nadany z Huty im. Lenina. Zanim urządzenie zostało wyłączone, sami zdołali wysłać kilka wiadomości do różnych zakładów pracy. Następnie w trójkę, razem ze Stanisławem Nowackim, jego „maluchem” pojechali do Huty im. Lenina, gdzie obradował komitet robotniczy. Zbigniew Papierz wrócił do Myślenic z torbą ulotek. Następnego dnia wcześnie rano z domu Zbigniewa Szymoniaka udali się do swoich zakładów pracy. Wejście do ZIB-u obstawione było milicją. Zbigniew Papierz musiał wejść do zakładu inną drogą - przez ogrodzenie. - Pierwsza pracę w ZIB-ie rozpoczynała betoniarnia. Tam w dość dramatycznym przemówieniu przekonałem pracowników, żeby rozpoczęli strajk. Trwał on 24 godziny… Obyło się bez represji w stosunku do strajkujących - mówił Zbigniew Papierz.

Prelegent podczas spotkania przypomniał sylwetki historycznych działaczy „Solidarności”, m.in. (B. Geremka, L. Wałęsy, T. Mazowieckiego, Z. Bujaka, W. Frasyniuka, B. Borusewicza) oraz nazwiska tych, którzy podobnie jak on działali w jej lokalnych myślenickich strukturach. Byli to: Teresa Jednaka, Stanisław Nowacki, Zbigniew Szymoniak, Jakub Ślósarz, Stanisław Panasiuk.

Przyznał też, że na losie wielu jego znajomych z tamtych czasów stan wojenny odcisnął mocne piętno, a on sam niechętnie wraca pamięcią do tamtych lat i niechętnie bierze udział w podobnych spotkaniach. Dla nas uczynił jednak wyjątek. Za co serdeczne dziękujemy!

Młodzież podczas prelekcji mogła obejrzeć niezależne wydawnictwa i ulotki z okresu stanu wojennego, tzw. bibułę oraz zbiór znaczków poczty podziemnej Solidarności pochodzący z prywatnej kolekcji Papierza, drukowanych przez niezależne drukarnie w konspiracji przed reżimem rządzącym. Oprócz wartości poznawczych i artystycznych były one dla ludzi symbolem braku uległości wobec władzy.

Spotkanie odbyło się w oprawie wystawy „13 grudnia – Stan wojenny. Spojrzenie po latach”, prezentowanej w „Domu Greckim” do 30 grudnia, a przygotowanej przez Biuro Edukacji Publicznej IPN w Krakowie oraz krakowskie Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego.

Zbigniew Papierz – Myśleniczanin, z wykształcenia architekt. Właściciel Biura Projektów oraz Galerii Sztuki „Atrium” w Myślenicach. Był działaczem „Wielkiej Solidarności”, przewodniczącym Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” w nie istniejącym dzisiaj Zakładzie Inwestycji i Budownictwa, członkiem Zarządu Regionu Małopolska, delegatem na I Krajowy Zjazd Solidarności i Kierownikiem Delegatury Związku NSZZ „Solidarność” w Myślenicach. W czasie stanu wojennego uczestniczył w pracach podziemnych struktur Związku i Arcybiskupim Komitecie Pomocy Więźniom i Internowanym. Prowadził akcje rozprowadzania ulotek i gazetek, a w latach 1982 i 1983 organizował w Myślenicach i Pcimiu wczasy dla rodzin internowanych. Był radnym i przewodniczącym RM pierwszej kadencji w latach 1990-1994 oraz radnym powiatowym w latach 1998-2002. Od 10 lat wraz z rodziną, przyjaciółmi oraz młodymi wolontariuszami organizuje na terenie powiatu myślenickiego Finały Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.

Bożena Kobiałka