Akcja zima - Straż Miejska przypomina!

Miasto 21 stycznia 2020 Wydanie 3/2020
Akcja zima - Straż Miejska przypomina!

Zalegający na chodnikach śnieg, lód czy niebezpieczne nawisy śnieżne i sople to zimowa codzienność. Właściciele posesji i zarządcy terenów nie zawsze jednak wywiązują się z obowiązków. Zima niestety potrafi zaskoczyć. Moment nieuwagi na nieodśnieżonym chodniku może skończyć się uszkodzeniem ciała , skręceniem stawu czy nawet złamaniem. Dla zachowania bezpieczeństwa, sama ostrożność pieszego nie wystarczy. Jakie więc konsekwencje czekają uchylającego się od obowiązku właściciela posesji lub zarządcę i jakie prawa przysługują osobom poszkodowanym?

Obowiązek dbania o stan drogi należy do jego zarządcy zaś o chodniki położone wzdłuż nieruchomości musi zatroszczyć się jej właściciel, czyli wszystkie podmioty władające nieruchomością - współwłaściciele, użytkownicy wieczyści, jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także podmioty władające nieruchomością w tym dzierżawcy. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008, z późn. zm.) nakłada na właścicieli obowiązek uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż ich nieruchomości. Art. 5 ust. 1 pkt 4 jw ustawy wskazuje, że za chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości. Oznacza to, że jeżeli pomiędzy nieruchomością, a chodnikiem znajduje się np. trawnik, będący własnością gminy, to właściciel nieruchomości będzie zwolniony z obowiązku dbania o chodnik (nie jest wtedy położony „bezpośrednio” przy nieruchomości). Wówczas ten obowiązek spoczywa na zarządcy drogi. Jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną – wspólnoty mieszkaniowe lub bezpośrednio właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany.

Właściciel nieruchomości nie odpowiada za stan chodnika także w przypadku, kiedy w tym miejscu dopuszczony jest płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych. Obowiązek usuwania śniegu przechodzi wtedy na zarząd drogi, który pobiera opłaty z tytułu postoju lub parkowania samochodów na takim chodniku.

Drogi wewnętrzne nie należą do dróg publicznych. Utrzymanie, remont, ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi to obowiązki zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga. Gdy nie ma zarządcy, obowiązki te przechodzą na właściciela terenu. Stąd odśnieżaniem i usuwaniem lodu z dróg wewnętrznych zajmują się zarządcy terenów lub ich właściciele. Dotyczy to dróg na terenie osiedli mieszkaniowych i dróg dojazdowych do obiektów.

Odśnieżanie wejść do sklepów, kiosków, punktów usługowych i gastronomicznych spoczywa zwykle na ich właścicielach lub najemcach lokali, w których prowadzona jest działalność gospodarcza.

Na parkingu samochodowym, niezależnie od jego statusu odpowiedzialność za jego uprzątnięcie ze śniegu i lodu ponosi podmiot nim administrujący.

Za niedopełnienie obowiązków strażnik miejski może nałożyć mandat karny w wysokości 100 złotych. W sytuacji nagminnego nieodśnieżania bądź odmowy przyjęcia mandatu, funkcjonariusz sporządzi wniosek o ukaranie do sądu.

Odpowiedzialność podmiotu odpowiedzialnego za utrzymanie w należytym stanie terenów przyległych do nieruchomości może jednak nie kończyć się na odpowiedzialności w ramach prawa administracyjnego i prawa wykroczeń. W razie wyrządzenia szkody innemu podmiotowi (np. przechodniowi), w omawianym zagadnieniu pojawia się kwestia odpowiedzialności cywilnej. Osoba, która przewróciła się na nieodśnieżonym, oblodzonym lub zanieczyszczonym w inny sposób chodniku, może dochodzić odszkodowania zarówno z tytułu poniesionych szkód materialnych, jak i szkody na osobie. Roszczenie opiera się o art. 415 kodeksu cywilnego „Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia”. I tak może się okazać, że właściciel nie dbający o odpowiedni stan chodnika zostanie wezwany do zwrotu wartości zniszczonego mienia ruchomego. Jeśli pieszy przewróci się i dozna na skutek upadku uszczerbku na zdrowiu (złamania, skręcenia stawu, stłuczenia etc.) może dochodzić odszkodowania również z tego tytułu. Odszkodowanie to może obejmować koszty leczenia, rehabilitacji, zadośćuczynienie za doznaną krzywdę oraz utracony zysk (skutkiem upadku może być czasowa niezdolność do pracy -(art. 444 § 1 k.c.). Jeżeli upadek spowoduje bardzo poważne konsekwencje zdrowotne i – w konsekwencji – całkowitą lub częściową utratę zdolności do pracy, zwiększenie potrzeb poszkodowanego lub zmniejszenie jego widoków powodzenia w przyszłości, poszkodowany może nawet domagać się renty od podmiotu odpowiedzialnego za szkodę-(art. 444 § 2 k.c.).

Do obowiązków ciążących zimą na właścicielach nieruchomości należy także dbanie o stan dachów i balkonów, tj. usuwanie nadmiaru śniegu i zwisających sopli. Wynika to z przepisów Prawa budowlanego (Dz.U. z 2010 nr 243 poz. 1623), które w art. 61 ust. 1 pkt 2 nakazują właścicielom i zarządcom obiektu budowlanego zapewnić bezpieczne użytkowanie obiektu także w razie wystąpienia intensywnych opadów atmosferycznych.

„Art. 61. Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: ust.1. pkt. 2  zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne…, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska”.

W art. 61 ust. 1 pkt 2 zawarty jest nakaz dla właścicieli i zarządców obiektów budowlanych, którzy mają zapewnić bezpieczne użytkowanie obiektu także w razie wystąpienia intensywnych opadów atmosferycznych. W związku z tym zarządca musi dbać także o usuwanie nadmiaru śniegu z dachu czy likwidację sopli i nawisów lodowych, które mogą zagrażać życiu i zdrowiu mieszkańców oraz przechodniów. Straż Miejska będzie przypominała właścicielom i zarządcom takich obiektów o w/w obowiązku. Wszelkie nieprawidłowości ujawnione w ich trakcie, a stwarzające realne zagrożenie skutkowały będą powiadomieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Tragiczna katastrofa hali wystawienniczej w Katowicach, do której doszło kilka lat temu powinna być przestrogą - do czego może doprowadzić nadmiar śniegu zalegający na dachu.