dr Justyna Dziadek - specjalista chorób wewnętrznych i specjalista nefrologii

dr Justyna Dziadek
- specjalista chorób wewnętrznych
i specjalista nefrologii
Fot. z arch. J. Dziadek

Trwa jesień - najgorętszy okres, jeśli chodzi o zachorowania na różne infekcje wśród dzieci i dorosłych, dlaczego akurat w tym okresie nasza odporność szwankuje?

Głównym czynnikiem jest niedobór witaminy D. Witamina D jest immunomodulatorem – wpływa na różnicowanie limfocytów T, stymuluje odpowiedź komórkową – wzmaga w monocytach i makrofagach produkcję białek przeciwbakteryjnych, odpowiedzialnych za niszczenie sfagocytowanych bakterii. Większość cholekalcyferolu (80–90%) powstaje w skórze pod wpływem promieni UV. Pozostałe 10–20% dostarczane jest do organizmu z pożywieniem. Głównym jego źródłem są produkty pochodzenia zwierzęcego – tłuste ryby, tran, jaja, masło, sery i mleko. Zawartość witaminy D z wiekiem zmniejsza się, co pogarsza funkcjonowanie układu odpornościowego, a to skutkuje cięższym przebiegiem infekcji, słabszym rozwojem odporności czynnej po szczepieniach i zwiększeniem umieralności związanej z zakażeniami. Drugim czynnikiem są niższe temperatury i bardziej suche powietrze, które zwiększają ryzyko infekcji wirusowych u ludzi. Gdy temperatura naszego ciała spada, tak jak w zimne dni, wirusy łatwiej namnażają się. Ponadto, niższe temperatury zapewniają wirusowi grypy warstwę ochronną. Odpowiedzialna za infekcje jest też zła dieta. Warto spożywać dynie, ziemniaki i marchew, które są bogate w witaminę A, czy paprykę , kiszoną kapustę, ziemniaki, sok z czarnej porzeczki i cytrusy zawierające witaminę C, korzystnie wpływającą na nasz układ odpornościowy. Należy również dodać, że przebywanie w zamkniętych i tłocznych pomieszczeniach (sklepy, galerie, kina) też może spowodować pogorszenie naszego stanu zdrowia, ponieważ im więcej ludzi tym więcej wirusów i bakterii.

Istnieje wiele środków zapobiegawczych, które podtrzymują naszą odporność, wśród nich od kilku lat jest szczepionka na grypę. Dla kogo w szczególności jest zalecana i kiedy najlepiej się zaszczepić?

Po pierwsze, warto suplementować witaminę D przez cały okres jesienno-zimowy. Niekoniecznie w połączeniu z witaminą K, której niedoborów nie obserwujemy. Po drugie, możemy zaszczepić się na grypę. Tak jak we wcześniejszych sezonach epidemicznych, coroczne szczepienie zaleca się wszystkim osobom w wieku >6 miesięcy, u których nie stwierdza się przeciwwskazań do szczepienia (ciężka reakcja alergiczna w odpowiedzi na poprzednią dawkę szczepionki lub jakikolwiek jej składnik). Czasowym przeciwskazaniem do szczepienia jest ostra choroba o umiarkowanym i ciężkim przebiegu z towarzyszącą gorączką i zespół Guliiaina- Barrego w okresie 6 tygodni po przebytym szczepieniu. Zgodnie z zaleceniami WHO 4-walentne szczepionki przeciwko grypie przygotowane na sezon epidemiczny 2019/2020 powinny zawierać dwie linie wirusa grypy A i dwie linie wirusa B. Na rynku dostępne są dwa równoważne preparaty, jeden jest refundowany u osób powyżej 65 r.ż.

W sezonie epidemicznym grypy 2019/2020 w Polsce dostępna jest również „żywa” atenuowana 4-walentna szczepionka (nazwa handlowa Fluenz Tetra). Preparat przygotowany jest w postaci aerozolu do stosowania donosowo. Koncepcja leżąca u podstaw „żywych”, zawierających osłabione (pozbawione zjadliwości, czyli atenuowane) wirusy grypy polega na zastosowaniu szczepów, które namnażają się jedynie w chłodniejszych, górnych drogach oddechowych, co wystarcza do wywołania ochronnej odpowiedzi immunologicznej. Szczepionka przeznaczona jest do czynnego uodparniania przeciwko grypie dzieci i młodzieży w wieku od 24 miesięcy do <18 lat. Szczepienie przeciw grypie należy proponować w czasie rutynowych wizyt lekarskich lub hospitalizacji. Nadal uważa się, że stanowi ono najskuteczniejszą metodę zapobiegania zachorowaniom na grypę. Do powikłań grypy należą: zapalnie płuc i oskrzeli, zapalenie ucha środkowego, zatok obocznych nosa, zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia, zapalanie mózgu, mięśni, niewydolność wielonarządowa. Do osób obciążonych zwiększonym ryzykiem powikłań grypy należą dzieci <2 r.ż, osoby >65 r.ż, osoby z chorobami przewlekłymi, z immunospresją, kobiety w ciąży lub połogu, pensjonariusze domów pomocy.

Pani doktor, jakie zna pani sposoby na przetrwanie tego trudnego okresu bez choroby?

Poza szczepieniami profilaktycznymi należy stosować codzienne, elementarne zasady higieny zapobiegające szerzeniu się zakażeń. Unikanie osób chorych, mycie rąk, pozostanie w domu w przypadku zaobserwowania objawów. Ubieramy się stosownie do warunków pogodowych, nosimy wysokie skarpety, niedopuszczalne jest odsłanianie stawów skokowych i kolanowych! Nosimy czapki. Niezastąpiona jest także herbata z sokiem malinowym, cytryną i miodem.

 

Maria Gaczyńska Maria Gaczyńska Autor artykułu

Dziennikarka, założycielka portalu internetowego pn. wmyślenicach.pl,, interesuje się głównie sprawami społeczno-politycznymi miasta i regionu