Karnawał po Staropolsku cz. 3

Karnawał po Staropolsku cz. 3

Zapowiedź nowego podziału administracyjnego kraju i płynące z tego tytułu konsekwencje dla działalności programowej Domu Kultury nakazywały zastanowić się nad nowym kształtem i wizerunkiem myślenickiego Karnawału. Zwiastunem pierwszych zmian, zdecydowanych przeobrażeń i modyfikacji był niewątpliwie rok 1976

Na uliczną promenadę ruszyli wówczas pierwsi orędownicy ludowej improwizacji i zabawy - jak pamiętam - w iście wymyślnych i fantazyjnych czapach i kostiumach, pamiętających nie tylko czasy najchlubniejsze i najdawniejsze naszej historii. Było ich wtedy zaledwie 29. To oni dali początek wspaniałej i pięknie rozwijającej się tradycji myślenickich parad karnawałowych przebierańców. Szczególnie na przełomie lat 80. i 90. ubiegłego wieku karnawałowe spotkania zaczęły przyciągać coraz to liczniejsze grono młodych i sędziwych mieszkańców Myślenic i okolicznych miejscowości. Tymczasem warto przypomnieć…

W dwudziestu edycjach (1976-1999) - organizowanych pod egidą myślenickiego MDK - parad karnawałowych przebierańców startowało 389 wieloosobowych reprezentacji szkół i instytucji kultury, stowarzyszeń i organizacji społeczno-kulturalnych, a także zakładów pracy; co więcej niemała liczba reprezentacji rodzinnych i towarzyskich w liczbie 4669 osób rozmaitego wieku i zawodu, rozmaitego też żywiołu i usposobienia. Mieliśmy uczestników wywodzących się z 68 miejscowości nie tylko regionu myślenickiego (m.in. Bochnia, Ciechanów, Gliwice, Kraków, Krzeszowice, Olsztyn, Wieliczka).

Uliczne maskarady wieńczyły (w komnatach Domu Kultury) rozliczne konkursy i zabawy stanowiące część programową każdej parady. Były to m.in. konkursy: o tytuł „Superreprezentacji”; na najciekawsze kostiumy historyczne, ludowe i współczesne; turnieje rycerskie, improwizowanego tańca diabelskiego i anielskiego śpiewu; karnawałowego chichotka i wesołka; turnieje prezenterów, trębaczy i fanfarzystów itd. W ostatnich edycjach pojawiły się także turnieje tańca czarownic oraz konkurs o tytuł „Króla ducha nad duchami”.

Uczestnicy, jak i też naoczni obserwatorzy karnawałowych zmagań zapewne pamiętają, że finalną i niezwykle emocjonującą częścią „parady” były wybory oraz koronacja króla i królowej myślenickiego Karnawału oraz bale przebierańców na dawną i współczesną modę organizowane. O wyborze laureatów i zwycięzców poszczególnych „konkurencji” decydowała tzw. Tajna Rada (również w przebraniu wielce oryginalnym i kompletnym) złożona z wybitnych przedstawicieli świata sztuki i kultury, a więc animatorzy, twórcy i artyści sztuk pięknych zarówno Myślenic, jak i Krakowa.

Zdarzało się, że o wyborze laureatów niektórych turniejów decydowali również uczestnicy „parady” oraz widzowie. Jak tu nie zauważyć, że wielokrotnymi laureatami głównego konkursu o tytuł superreprezentacji (jak wskazują źródła historyczne) były drużyny klubu „Rolnika” i GOK w Głogoczowie, Klubu „Ruch” w Węglówce, Wierzbanowej oraz MDK w Myślenicach, które zaprezentowały nam niezwykłe zastępy postaci nieprawdopodobnie wymyślnych i oryginalnych, nawiązujących kostiumem i obyczajem do naszej tradycji ludowej i historycznej, a także do historii innych narodów i społeczeństw.

Każda „Parada” miała też swego najprzedniejszego w profesji i scenicznym obyciu głównego aranżera i przewodnika scenicznych zdarzeń. Był nim znany z imienia i talentu, aktor Teatru im. J. Słowackiego w Krakowie - Tadeusz Szybowski, onegdaj uhonorowany zaszczytnym tytułem „Doktora Humoris Causa”.

Karnawałowe igry i swawole organizowane w Głogoczowie, Porębie, a przede wszystkim w Myślenicach pozostały jeno wspomnieniem, Mam jednak nadzieję, że wspomnieniem miłym i wyjątkowym.

Koniec

„Karnawał po Staropolsku” - nagrody specjalne, branżowe - w ramach wojewódzkich i ogólnopolskich Konfrontacji Placówek Upowszechniania Kultury pn. „Człowiek - Praca - Twórczość”, Kraków 1979, Warszawa 1980

„Myślenicka Parada Karnawałowych Przebierańców” - I nagroda za scenariusz i realizację imprezy w ramach II Ogólnopolskiej Giełdy Programowej Klubów Kultury - Myślenice 1985; nagroda specjalna w konkursie stoisk „za pomysłową ilustrację inicjatyw kulturalnych”

Twórca i realizator projektu: Jan Koczwara, współpraca: wszyscy pracownicy MDK Myślenice

Jan Koczwara Jan Koczwara Autor artykułu

Pasjonat, kolekcjoner i baczny dokumentalista lokalnych - i nie tylko - wydarzeń społecznych, kulturalnych oraz artystycznych. Człowiek o fenomenalnym dorobku naukowym i artystycznym pełen skromności i kultury osobistej.