Małgorzata Chojak „Neuropedagogika, neuroedukacja i neurodydaktyka: fakty i mity” Difin SA, Warszawa 2019.

Kultura 3 grudnia 2019 Wydanie 45/2019
Małgorzata Chojak
„Neuropedagogika, neuroedukacja i neurodydaktyka:
fakty i mity”
Difin SA, Warszawa 2019.

W ostatnich latach można zauważyć wzrost zainteresowania osiągnięciami neurobiologii i wykorzystaniem ich w naukach pedagogicznych. Połączenie wiadomości z obu dziedzin zaowocowało powstaniem nowej dyscypliny – neuropedagogiki – czyli dziedziny wiedzy, której przedmiotem badań jest edukacja analizowana w kontekście uwarunkowań neurobiologicznych.

Tak, jak w przypadku każdej nowości, wokół neuropedagogiki narosło wiele mitów, często powtarzanych i utrwalających się w powszechnej świadomości społecznej. Z tymi mitami rozprawia się w swej pracy dr Małgorzata Chojak, adiunkt w Zakładzie Dydaktyki na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu im. Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Autorka w krytyczny sposób analizuje m. in. przekonania dotyczące inteligencji wielorakich, kinezjologii edukacyjnej, wielozadaniowości, teorii stylów uczenia się, specjalizacji półkul mózgowych i wykorzystania dziesięciu procent możliwości mózgu. Zwracając uwagę na niedociągnięcia metodologiczne i mylną interpretację rzetelnych skądinąd danych wykazuje, że zagadnienia te potrzebują jeszcze dodatkowych, obiektywnych badań oraz dokładnego i poprawnego metodologicznie opracowania ich wyników. Małgorzata Chojak omawia krytycznie każdy mit, począwszy od zagadnień związanych z definicją danego pojęcia, poprzez wykazanie słabych i mocnych stron prezentowanej teorii, na koniec objaśniając, co może ona wnieść do praktyki pedagogicznej i czy jej stosowanie rzeczywiście mogłoby być pomocne dla dziecka.

Ostatnia część książki poświęcona została neurofaktom, czyli możliwościom zastosowania sprawdzonych metod pracy czy pomocy dydaktycznych opierających się na osiągnięciach neurobiologii. Za warunek niezbędny autorka uznaje konieczność poddania ich badaniom eksperymentalnym przez kilku niezależnych badaczy. Autorka uznaje też za istotne, aby wyniki przeprowadzonych przez naukowców badań zostały opublikowane w recenzowanym czasopiśmie naukowym lub recenzowanej monografii, wówczas bowiem wyniki te są ocenianie przez innych, niezależnych specjalistów. Dopiero tak opracowane metody mogą być uznane za wartościowe i skuteczne w pracy z dziećmi.

Najistotniejszą wartością tej publikacji wydaje się umiejętność krytycznego spojrzenia na osiągnięcia neuropedagogiki i zwrócenie uwagi czytelnika nie tylko na jej zalety, ale i na niebezpieczeństwo powierzchownego i nie do końca zgodnego z istotnym stanem wiedzy interpretowania teorii mnożących się wokół tej nauki.

Na koniec należy również wspomnieć o zaburzonym porządku zamieszczenia ilustracji, co może utrudnić odbiór wartościowych przecież treści tej książki.

Dorota Kamińska