Uroczystość, która na długo pozostanie w pamięci

Uroczystość, która na długo pozostanie w pamięci

Odsłonięcie tablicy upamiętniającej „Buki” i „Sępy” – dwie młodzieżowe antykomunistyczne grupy działające w ramach Tajnego Związku Harcerstwa Polskiego na terenie Myślenic w okresie 1948-1949 (zob. „Gazeta Myślenicka” nr 42/2019) była wielkim wydarzeniem nie tylko dla myśleniczan szanujących rodzimą historię i dzieje przodków, ale też w największym stopniu zaangażowała środowisko I Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Kościuszki.

Świadomość, że w gronie tych młodych, zdeterminowanych, odważnych i bezkompromisowych ludzi byli uczniowie, a nierzadko przodkowie dzisiejszych uczniów, czyni uroczystość, która odbyła się 8 listopada, szczególnie bliską sercu. Dlatego wielu uczniów, z własnej woli, spontanicznie włączyło się w jej organizację.

Odsłonięcie tablicy, ufundowanej przez Instytut Pamięci Narodowej, poprzedziła Msza św. w intencji poległych żołnierzy Myślenickiego Obwodu Armii Krajowej „Murawa” oraz cywilnych ofiar niemieckich pacyfikacji, odprawiona w kościele pw. św. Jakuba Apostoła Starszego przez proboszcza parafii pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Myślenicach, ks. Zdzisława Balona. Intencja Mszy św. związana była z 75. rocznicą zwycięskiej bitwy Myślenickiego Obwodu Armii Krajowej „Murawa” z 12 września 1944 r. w Beskidzie Myślenickim i wręczeniem aktu pośmiertnego mianowania na stopień oficerski plut. Józefa Fijałkowskiego, podpisany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, dr. Andrzeja Dudę, a wręczony w imieniu Ministra Obrony Narodowej Mariusza Błaszczaka, przez szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Krakowie Marcina Żala. Do rangi symbolu, łączącego obydwa ogniwa uroczystości, urastał fakt, że patent oficerski odbierał brat Jana Fijałkowskiego, cudem ocalały z pacyfikacji Zawady jako małe dziecko. Zginęła cała jego rodzina i swoje dzieciństwo spędził, tułając się po peerelowskich domach dziecka.

Punktem centralnym uroczystości było odsłonięcie tablicy upamiętniającej „Buki” i „Sępy”. Aktu odsłonięcia dokonali ostatni żyjący członkowie „Buków” i „Sępów”: Teresa Święchowa z d. Pindelanka, ppor. Józef Łapa i kpt. Tadeusz Pytlik, a następnie ksiądz proboszcz dokonał poświęcenia tablicy. Zmówiono krótką modlitwę oraz uczczono zmarłych członków organizacji minutą ciszy. Pod nowo odsłoniętą tablicą kwiaty złożyli w imieniu burmistrza Jarosława Szlachetki – wiceburmistrz Mateusz Suder i dyrektor Muzeum Niepodległości dr Łukasz Malinowski oraz przedstawiciele IPN naczelnik Rafał Dyrcz i jego zastępca Jacek Kwilosz.

Uczestników powitał dyrektor szkoły Jacek Ślósarz oraz młodzież Liceum, która przygotowała część artystyczną. Zespół rockowy w składzie: Aleksandra Stalmach (wokal), Klaudia Szymoniak (gitara basowa), Piotr Sułowski (perkusja), Michał Ogrodny (gitara), Radosław Cebula (gitara) – wykonał m.in. piosenkę z filmu „Miasto 44” czy „Tango na głos, orkiestrę i jeszcze jeden głos”. Uczniowie wraz ze zgromadzonym uczestnikami uroczystości wysłuchali listu od ministra Jana Kasprzyka z Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, któremu pilne obowiązki nie pozwoliły wziąć udziału w tym wydarzeniu, następnie Rafał Dyrcz, naczelnik Oddziałowego Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie, odczytał list dyrektora Oddziału IPN dr. hab. Filipa Musiała, profesora Ignatianum. Głos zabrał przedstawiciel organu prowadzącego Liceum, wicestarosta Rafał Kudas, a także wiceburmistrz Myślenic Mateusz Suder. Został również odczytany list od mieszkającego w Warszawie członka „Buków”, Jerzego Mrozowskiego.

„Buki” i „Sepy” były konspiracyjnymi grupami antykomunistycznymi Tajnego Związku Harcerstwa Polskiego. Dla ich uczczenia poczet sztandarowy wystawił Hufiec Myślenice Związku Harcerstwa Polskiego z drużynowym 83. MDH ,,Kedyw” Mateuszem Mazurem, uczniem I LO.

Ostatni żyjący członkowie licealnych organizacji antykomunistycznych podzielili się ze zgromadzonymi swoimi wspomnieniami, które mocno poruszyły słuchaczy. Pod tablicą złożono kwiaty i minutą ciszy uczczono zmarłych członków „Buków” i „Sępów”.

Dopełnieniem uroczystości była konferencja naukowa w Muzeum Niepodległości w Myślenicach z wykładami dr. Dariusza Dyląga o działaniach cywilnych Myślenickiego Obwodu Armii Krajowej „Murawa” i tajnym nauczaniu oraz dr. Piotra Sadowskiego przedstawiający walki partyzantów Obwodu „Murawa”.

W gościnnych muzealnych progach powitał zgromadzonych pełniący obowiązki dyrektora dr Łukasz Malinowski. Zachęcił do obejrzenia zbiorów, wśród których znajduje się jedyne w swoim rodzaju archiwum fotograficzne, dotyczące Myślenickiego Obwodu Armii Krajowej „Murawa”, w tym oryginalny i jedyny taki zachowany film z 1944 r. z bazy partyzanckiej „Murawy” na Łysinie w Beskidzie Myślenickim. Na poziomie -1 wyeksponowano kopię proporca „Murawy”, który dla nas zawsze będzie sztandarem, poświęconego podczas sfilmowanej uroczystości na Suchej Polanie 4 września 1944 r. Na wystawie znalazł się także oryginał tzw. „opartówki’, czyli naszywki noszonej na lewym rękawie munduru przez żołnierzy oddziału partyzanckiego AK „Pościg” – mówi Weronika Czerwińska.

IV Myślenickie Spotkania z Historią, w ramach których odbyły się te uroczystości, na długo pozostaną w pamięci uczestników i były kolejnym chlubnym wydarzeniem budujących historię zasłużonego myślenickiego l LO.