Zygmunt Kamiński ps. „Pobóg”- AK Sułkowice

Zygmunt Kamiński ps. „Pobóg”- AK Sułkowice
Zygmunt Kamiński z archiwum IPN

W okresie II wojny na ziemiach okupowanych powstały struktury Polskiego Państwa Podziemnego. Miały one charakter tajny i obejmowały wszystkie struktury państwa polskiego, podległego Rządowi RP na uchodźstwie.

Powstały one też na terenie powiatu myślenickiego, który wszedł w struktury Generalnego Gubernatorstwa dla okupowanych ziem polskich. Część sąsiadującego od zachodu powiatu wadowickiego wzdłuż rzeki Skawa wytyczono granicę. Terytorium na zachód od Skawy wcielono bezpośrednio do Rzeszy. Okupant włączył do Rzeszy 5 gmin i 44 gromady z 12 gmin i 107 gromad: np. Sucha Beskidzka znalazła się po stronie niemieckiej, a Maków Podhalański wraz Budzowem i Kalwarią Zebrzydowską przypadła Generalnemu Gubernatorstwu (Guberni). Warto to przypomnieć, aby uzmysłowić sobie, że granica z Rzeszą przebiegała niedaleko od granic powiatu myślenickiego. Najważniejszą strukturą Państwa Podziemnego były struktury wojskowe, które ostatecznie przyjęły nazwę Armii Krajowej. Tu powstał Obwód „Murawa”, czyli jednostka terytorialna w obrębie Okręgu Kraków AK, w obwodzie myślenickim. Jej poprzedniczką był obwód „Wrona” Związku Walki Zbrojnej.

Jednak na pograniczu powiatu myślenickiego i wadowickiego wytworzyła się specyficzna sytuacja, a terenowe struktury konspiracji wojskowej zostały podporządkowane Okręgowi Śląskiemu AK, gdy w pozostałej, głównej części powiatu myślenickiego powstał Obwód Murawa podporządkowany Krakowskiemu Okręgowi AK. W Gminach: Sułkowice i Jordanów wchodzących w skład ówczesnego powiatu myślenickiego operowały jednostki wojskowe związane z Okręgiem Śląskim. W 1941 roku powstał podobwód ZWZ-AK Kalwaria, obejmujący mniej więcej obszar między Skawą a Skawinką i Harbutówką oraz między Wisłą a pasmem Koskowej Góry. Wiosną 1944 r. podobwód Kalwaria został przekształcony w 12 Pułk Piechoty AK Ziemi Wadowickiej, który podzielony został na 4 bataliony, z rejonami działania: Kalwaria Zebrzydowska, Brzeźnica, Zembrzyce, Lanckorona. Pułk ten w lipcu 1944 r. wszedł w skład Grupy Operacyjnej „Śląsk Cieszyński” (wraz z 1 i 3 –pułkami strzelców podhalańskich stanowiącej 36 dywizję AK), dowódcą gen. bryg. Brunonem Olbrychtem ps. ”Olza”, który jest postacią kontrowersyjną i niezbyt chwalebną. W 1945 r. został przyjęty do Ludowego Wojska Polskiego. Organizował walkę z żołnierzami podziemia niepodległościowego na obszarze województw warszawskiego, białostockiego i lubelskiego.. Przy 12 PP działały 4 oddziały partyzanckie pod kryptonimami: 1.) Szczerba, 2.) Setka, 3.) Chełm, 4.) Limba.

W rejonie gminy zbiorowej Lanckorona dowódcze funkcje przejął ppor. Zygmunt Kamiński ps. „Pobóg”.

Zygmunt Kamiński, ur. 1903 r. w Korolowie w powiecie gostyńskim. Do gimnazjum uczęszczał w Gostyniu i Płocku. Maturę i 2 lata studiów medycznych odbył w Wilnie. Oficer 3 pułku szwoleżerów w 1920/1922 r. Do 1930 r. pracował jako urzędnik pocztowy w Wilnie, a do 1939 r. w starostwie w Baranowiczach. Po wybuchu wojny w 1939 r. przeniósł się do Lanckorony, gdzie wraz żoną zamieszkał u teściów. Tu pracował m.in. w kamieniołomie i jako kierownik w spółdzielni. W struktury ZWZ/AK wstąpił w kwietniu 1940 r. Po 24 maja 1944 r. , kiedy to został zagrożony aresztowaniem przez Niemców, powierzono mu sformułowanie 5 Kompani o kryptonimie „Limba”, składającej się z 4 plutonów dowodzonych przez 1.) Jana Twardosza na teren Lanckorony, 2.)Jana Stachowskiego- Izdebnik, 3.) Jana Jarosza- Zarzyce, 4.) Antoni Bernecki- Sułkowice. Jak podawał w zeznaniach: miał pod swoją komendą w sumie 46 osób (zaczynał od 4 ludzi). Współdziałał ze strukturami i dowództwem Obwodu AK „Murawa”. Jesienią 1944 r. w rejon Harbutowic – Gościbi współdziałał z oddziałem partyzanckim AK „Surowiec” z olkuskiego pod dowództwem Geralda Woźnicy ps. „Hardy”, oddział Armii Ludowej im. Ludwika Waryńskiego pod dowództwem por. Tadeusza Gregorczyka ps. „Tadek” oraz sowiecki oddział zwiadowczy „Gołos” kpt Jewginija Bieriezniaka ps. „Michajłow”. 19 lutego 1945 r. aresztowany przez Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego Myślenice (policję polityczną) i przekazany do aresztu PUBP w Krakowie. Wydał tajne magazyny broni. Zwolniony po podpisaniu w czerwcu zobowiązania do współpracy z Urzędem Bezpieczeństwa pod ps. „Jahoda”. W czasie amnestii jesienią 1945 r, ujawnił się jako wachmistrz/ porucznik, odznaczony srebrnym krzyżem zasługi z mieczami za okres konspiracji. Później przeniósł się na ziemie zachodnie.