Chrystus Nazareński - zapowiedź potęgi krzyża

Chrystus Nazareński - zapowiedź potęgi krzyża
Figura Chrystusa Nazareńskiego. Kapliczka Chrystus Nazareńskiego w Osieczanach, rok 1833. Stan z 2024 roku. Fot. Stanisław Szczepan Cichoń

Kapliczki na starych zdjęciach z kolekcji Bogdana Kowalcze

W Osieczanach znajduje się kamienna kompozycja wykonana w 1833 roku, również reprezentująca plastyczne wyobrażenie Chrystusa Nazareńskiego (1). Kapliczkę przeniesiono z pobliskich Banowic, z terenów zabranych pod Zalew Dobczycki. Cokół w formie filara o kostkowym kapitelu zwieńczony jest wydatnym, profilowanym gzymsem, uskokowo rozszerzającym się ku górze. Powyżej na wielostopniowym cokoliku wznosi się rzeźba Chrystusa Nazareńskiego. Postać odziana jest w szatę o draperii uwypuklającej układ ciała. Pionowo spływający sznur, przewieszony przez szyję z pektorałem na piersiach, krępuje ręce, w osi szaty zaakcentowany widocznym węzłem. Twarz dodatkowo podkreślono krótką, trójkątnie rozchodzącą się brodą. W prostokątnej ramce o wciętych narożnikach widnieje inskrypcja: „Łukas Zaręba, fondator prosi o Anielskie pozdrowienie za dusze zmarłych”. Figurę wieńczy półkolisty metalowy daszek z ząbkowymi obrzeżami, powyżej którego umieszczono metalowy krzyż z glorią.

Człowiek walczący o wartości konsumpcyjne to jego powłoka zewnętrzna, nieimplikująca przesłania zdeterminowanego imperatywem istoty ludzkiego istnienia. Pełna nostalgii rzeźba udręczonego Chrystusa to ikona wzmacniająca człowieka w okolicznościach wymagających największego poświęcenia w obronie wartości absolutnych, uwarunkowanych mocą Boga. Kamienna imitacja ludzkiej natury Chrystusa uzmysławia przemijalność człowieczej egzystencji. Symbole hańby (krzyż, sznur) stają się rzeczywistymi symbolami zbawienia, prowadząc na szczyt duchowej doskonałości w drodze ku nieśmiertelności.

 

Przypisy:

(1) Kult Chrystusa Nazareńskiego rozpowszechnił w Polsce zakon Ojców Trynitarzy, założony przez św. Jana Mathy w XII wieku. Działalność zgromadzenia koncentrowała się wokół wykupu chrześcijan z niewoli muzułmańskiej. W 1686 roku trynitarze przybyli do Lwowa z Hiszpanii, początkowo zrzeszając zakonników pochodzenia hiszpańskiego. Kult Chrystusa Nazareńskiego rozwinął się też w Krakowie, gdzie w 1689 roku ze Lwowa sprowadzono zakon trynitarzy, lokując ich na Kazimierzu. Konsekracji kościoła dokonał w 1758 roku biskup Franciszek Podkański. Zakon trynitarzy z powodu braku powołań wygasł w 1796 roku, natomiast w 1812 roku kościół wraz z klasztorem przeszedł w ręce Ojców Bonifratrów.

Stanisław Szczepan Cichoń Stanisław Szczepan Cichoń Autor artykułu

Absolwent Papieskiej Akademii Teologicznej na wydziale historia kościoła ze specjalizacją sztuki sakralnej. Autor książki "Dwanaście miesięcy w objęciach figur i kapliczek przydrożnych. Ziemia myślenicka i okolice".