Cichy bohater

Zdjęcie przedstawia chatę już dziś nieistniejącą, która stała w ogrodzie, na zapleczu obecnej kwiaciarni. Przed chatą stoi właścicielka - pani Janina Kutrzebowa, matka poległego 24 września 1944 roku porucznika Jana W. Kutrzeby - Myśleniczanina. Zdjęcie zostało wykonane przez śp. Kazimierza Harcułę, dla którego Janek Kutrzeba był najserdeczniejszym kolegą z drugiej strony ulicy, rówieśnikiem do wspólnego spędzania czasu wolnego.

W wyniku zawieruchy wojennej Jan Kutrzeba dotarł do Wielkiej Brytanii. Został przydzielony do 3.Batalionu Spadochronowego 1.Samodzielnej Brygady Spadochronowej gen. Stanisława Sosabowskiego w składzie 1.Korpusu Powietrzno-Desantowego dowodzonego przez gen. Browninga. Wziął udział w największej operacji z udziałem wojsk powietrzno-desantowych „Market-Garden” pod Arnhem w Holandii. Polska 1.SBS wzięła udział w bitwie z Niemcami w dniach 21 - 25 września 1944 r. Por. Jan Kutrzeba zginął w czasie jednego z późniejszych zrzutów desantowych, w czasie wykonywania skoku w powietrzu. Miał 32 lata.

Operacja „Market-Garden” zakończyła się wielką klęską wojsk alianckich, u podłoża której stały: porażka alianckiego wywiadu (zlekceważenie informacji holenderskiego ruchu oporu o ruchach wojsk niemieckich), niesprzyjające operacjom lotniczym siły przyrody (mgła), błędy niektórych dowódców alianckich i problemy logistyczne (bieżące zaopatrzenie oddziałów w sprzęt, broń i amunicję).

Działania wojskowe operacji „Market Garden” przybliża film - dramat wojenny „O jeden most za daleko” (most na Renie w Arnhem) w reżyserii Richarda Attenborougha.

Ciało por. J. W. Kutrzeby zostało po wojnie ekshumowane i złożone na Alianckim Cmentarzu Wojennym w Arnhem-Oosterbeek. Spoczywa w indywidualnej mogile zwieńczonej betonową stellą z wyrytym napisem: „POR. J.W.KUTRZEBA 3. BAON. SPAD. 24TH SEPTEMBER 1944 AGE 32 POLISH FORCES”.

Andrzej Harcuła