Klasztor na Wigrach

Klasztor na Wigrach
Fot. Marek Stoszek

Wyspę wigierską zamieszkiwały  plemiona Jaćwingów, rozbite w II połowie XIII w przez Krzyżaków.  Już w XI wieku tereny obecnej diecezji ełckiej objął swym misjonarskim posłannictwem  św. Brunon z Kwerfurtu (+1009).

Na ponad dwa wieki przed przybyciem Kamedułów na Wigry, król Władysław Jagiełło miał natknąć się tutaj podczas łowów na pustelnię. Wiadomość o niej dotarła do Krakowa. Stamtąd dowiedzieli się o niej Kameduli. Przybyli do Polski (1603) i za zgodą króla osiedlili się w tym miejscu.

Erem wyspy Wigierskiej (Eremus Insulae Vigrensis ) – tak został określony klasztor kamedulski w przywileju z dnia 6 stycznia 1667r. W 1715 r. Kameduli założyli miasto Suwałki. Zakładali też wsie i folwarki, budowali drogi.

Dawny klasztor Kamedułów położony jest na wzgórzu nad jeziorem Wigry. Ufundowany został przez króla Jana Kazimierza w 1667 roku wraz z wyspą, na której się znajdował, okolicznymi jeziorami oraz częścią Puszczy Augustowskiej. Jan Kazimierz fundując klasztor z ziemiami narzucił obowiązek codziennych modlitw o oddalenie od kraju wszelkich nieszczęść.

Miejscowość Wigry, w której znajduje się pokamedulski zespół klasztorny, była ulubionym miejscem polowań władców polskich takich jak Władysław Jagiełło czy Zygmunt August. Klasztor Pustelniczy Kamedułów należał do najbogatszych na świecie. W eremie wigierskim obowiązywała zasada św. Benedykta „ora et labora” – jedni bardziej poświęcali się modlitwie (ojcowie), drudzy bardziej pracy (bracia konwersi).

Cztery lata po przekazaniu klasztoru wybuchł pożar, który zniszczył drewniane zabudowania na wyspie. Pod koniec XVII wieku Kameduli rozpoczęli budowę zespołu klasztornego wraz z kościołem i budynkami gospodarczymi z cegły. Dominujący element – kościół w stylu barokowym – budowany był blisko pół wieku.

W roku 1715 Kameduli założyli miasto Suwałki, okoliczne wsie i folwarki, budowali drogi. Dzięki nim region Suwalszczyzny rozwinął się gospodarczo. Po III rozbiorze Polski, w 1796 roku władze Prus dopuściły się grabieży na Kamedułach Wigierskich, a w 1800 roku usunięto ich z Wigier i zmuszeni byli przenieść się na podwarszawskie Bielany.

Pokamedulski zespół klasztorny w trakcie trwania I i II Wojny Światowej ucierpiał znacznie. Jego odbudowa rozpoczęła się w latach 50. XX wieku, w chwili obecnej trwają prace remontowe na wieży Widokowej, z której rozpościera się widok na jezioro Wigry i okolice.

Dla turystów na terenie zespołu znajdują się pokoje gościnne i apartamenty. W kaplicy Kanclerskiej zwiedzić można Muzeum Papieskie utworzone w 1999 roku. We wnętrzach kościoła znajduje się krypta, w której zamurowanych zostało ponad 40 wnęk z ciałami zmarłych zakonników. To kolejny obowiązkowy punkt na naszej podlaskiej trasie.

Marek Stoszek Marek Stoszek Autor artykułu

Socjolog i kulturoznawca. Badacz i propagator historii, kultury i tradycji naszego regionu. Dziennikarz, w latach 2019 i 2020 redaktor naczelny Gazety Myślenickiej.