Muzykoterapia i jej oddziaływanie

Powiat 12 kwietnia 2022 Wydanie 15/2022
Muzykoterapia i jej oddziaływanie

Nie od dziś wiadomo, że muzyka łagodzi obyczaje. Jest nieodłącznym elementem życia towarzyskiego i nawet publicznego. Stykamy się z muzyką oglądając festiwale i słuchając jej w samochodzie, na przykład w drodze do pracy. Muzyka tętni własnym życiem, co nie przeszkadza nam korzystać z jej zasobów, niejeden z nas bowiem ma w swoich domowych zbiorach płyty ulubionych wykonawców, polskich i zagranicznych. A jeśli nawet nie, to internet otwiera przed nami niezliczone możliwości odsłuchiwania naszych ulubionych piosenek, które nierzadko święcą tryumfy w ilości odsłuchań.

Centrum Zdrowia Psychicznego Małopolska – Południe w Myślenicach, które działa w strukturze Szpitala Klinicznego im. dra Józefa Babińskiego SPZOZ w Krakowie, oferuje w ramach Dziennego Oddziału Psychiatrycznego zajęcia mające na celu wprowadzanie zdrowego nawyku słuchania muzyki. Prowadzącym Oddział zależy, by każdy pacjent, który bierze udział w oferowanych zajęciach, miał także kontakt z muzyką, która jest wspierającą formą pomocy w zdrowieniu.

Już w czasach nam odległych, bo w antyku, wykorzystywano muzykę w celach leczniczych, choć nie tylko, ponieważ muzyka towarzyszyła niegdysiejszym ludziom podczas ważnych uroczystości czy przy posiłkach. Dlatego obecnie słuchając muzyki idziemy w ślady osób, które dzięki jej wpływowi rozwijały komunikację międzyludzką. Co więcej, zdarza się, że słuchając muzyki, odczuwamy szczególną przyjemność, przez co dochodzi do uaktywnienia obszarów mózgu, które są odpowiedzialne za pozytywne emocje, co sprawia, że nasza pamięć jest wzmacniana.

Muzyka wzbudza szczególnie uwagę mózgu, bo angażuje obie półkule, dlatego przy nauce materiału werbalnego efektywne jest uczenie się go poprzez pieśni, a nie przez powtarzanie tekstu bez wtóru muzycznego. Dla pacjentów Oddziału Dziennego ważna jest relaksacja, ponieważ różne napięcia i stres wywołane chorobą psychiczną dzięki muzyce mogą ulec zmniejszeniu, bowiem naukowcy już dawno udowodnili, że słuchanie muzyki wpływa na nas uspokajająco. Oczywiście jeśli weźmiemy pod uwagę szczególne jej rodzaje, co jest uzależnione od osobistej preferencji i gustu.

Muzyka wzbogaca funkcje organizmu, zarówno w wymiarze psychicznym, jak i fizycznym. Lepsze samopoczucie pacjenta jest celem, który stawia sobie zespół terapeutyczny Centrum Zdrowia Psychicznego w Myślenicach, stąd podczas spotkań na Oddziale Dziennym dzięki muzyce obniżany jest poziom lęku poprzez wprowadzanie pacjentów w stan przyjemnego odbioru dźwięków.

Muzyka także zmienia stosunek do życia na bardziej pozytywny, zwiększa poziom energii, wpływa na sferę emocjonalną pacjentów, którzy dzięki temu lepiej się czują, łatwiej uczą się nowych rzeczy np. podczas terapii zajęciowej. Spokojne tempo przeprowadzanych zadań podczas terapii jest również skutkiem słuchania muzyki, która wywołuje uczucia radosne i niwelujące niepokoje. Słuchanie optymistycznych piosenek, z tekstami, które korzystnie wpływają na samopoczucie Pacjentów jest prostą droga do poprawy zdrowia psychicznego.

Kondycja pacjentów Oddziału Dziennego w Myślenicach, wspierana przez kontakt z muzyką, wpływa na jakość rehabilitacji, ponieważ zmniejsza napięcia, które pozostają po ostrzejszej fazie choroby, zmienia nastrój pacjentów na bardziej optymistyczny, niweluje też poziom osłabienia fizycznego. Terapia praktykowana z udziałem muzyki jest również korzystna ze względu na pobudzanie wyobraźni pacjentów, którzy dzięki niej mogą w lepszy sposób wykorzystać swoje umiejętności podczas terapii na Oddziale, ale i w życiu poza Oddziałem, kiedy mierzą się z codziennością. Pogłębia także w znaczny sposób relacje w grupie, która słuchając muzyki, bardziej świadomie uczestniczy w przeprowadzanych zajęciach.

Samo więc odprężenie, które jest celem podstawowym, wzbogacane jest o kolejne, bo muzyka jest również bodźcem do działania, zatem ma charakter silnie motywujący. Wzbogaca więc metody leczenia, stając się środkiem do wzbogacenia osobowości pacjenta przychodzącego na Oddział, który, często z obniżoną samooceną, ma problem w kontaktach z innymi. Witalność i energiczność, które wywołuje w pacjentach muzyka, dodatkowo pozwala na dostarczenie pozytywnych przeżyć, szansę na przełamanie barier nieśmiałości, stwarza też okazję do wspólnej integracji i poznania się, tym samym staje się środkiem do osiągnięcia szerokiego spektrum celów terapeutycznych.

Zbiór prac, które powstały podczas terapii zajęciowej, świadczy o kreatywności pacjentów Oddziału Dziennego w Myślenicach, którzy w przebiegu leczenia słuchają utworów muzycznych pobudzających ich do świadomego przeżywania dźwięków, będących jednocześnie możliwością wyrażania się poprzez ekspresję artystyczną. Jest to przecież wyraz łączności ze światem, która często przez chorobę psychiczną ulega zerwaniu i domaga się odbudowywania.

Muzykoterapia jest więc jednym z wielu komponentów leczenia terapeutycznego. Oddział Dzienny Centrum Zdrowia Psychicznego w Myślenicach odwołuje się więc do pierwotnych i podstawowych potrzeb pacjenta, który podczas leczenia potrzebuje pomocy w kształtowaniu postaw, będących skuteczną tarczą ochronną przed objawami choroby psychicznej. Muzyka dodaje więc życiu inwencji twórczej, co jest korzystne dla każdego pacjenta. Dzięki muzyce walory estetyczne świata przemawiają do nich i są szansą na lepszą jego percepcję.

Luiza Kula