Myślenice wobec idei morza. Lokalny wymiar Święta Morza 29 czerwca 1934 roku

Święto Morza, obchodzone w II Rzeczypospolitej corocznie 29 czerwca, było jednym z najważniejszych świąt o charakterze ideowym i państwowym, jakie narodziły się po odzyskaniu niepodległości.

Choć jego naturalnym centrum pozostawało wybrzeże Bałtyku, w szczególności Gdynia i Gdańsk, to jednak obchody miały charakter ogólnonarodowy. W roku 1934 Święto Morza obchodzono niemal w całym kraju – również w miastach i miasteczkach oddalonych setki kilometrów od linii brzegowej. Jednym z takich miejsc były Myślenice, gdzie lokalny oddział Ligi Morskiej i Kolonialnej wydał okolicznościową broszurę zatytułowaną „Myślenice na Święto Morza 29 czerwca 1934”.

Święto Morza miało charakter symboliczny i wychowawczy. Obchodzone w dniu świętych Piotra i Pawła, łączyło w sobie element religijny, patriotyczny i społeczny. W publicystyce lat 30. morze przedstawiano jako „okno Polski na świat”, źródło potęgi ekonomicznej oraz dowód pełnej suwerenności państwowej. Budowa portu w Gdyni, rozwój floty handlowej i wojennej oraz działalność Ligi Morskiej i Kolonialnej tworzyły spójną narrację o konieczności „zwrotu narodu ku morzu”.

W tym kontekście szczególnie istotne było zaangażowanie miast położonych w głębi kraju. Uczestnictwo Myślenic w obchodach Święta Morza stanowiło wyraz świadomego włączenia się lokalnej społeczności w ogólnopaństwowy projekt ideowy. Wydana z tej okazji broszura była nie tylko zaproszeniem do udziału w uroczystościach, lecz także manifestem lojalności wobec programu państwowego.

Publikacja „Myślenice – na Święto Morza 29 czerwca 1934” miała charakter okolicznościowy i liczyła kilkanaście stron. Jej wydawcą był miejscowy oddział Ligi Morskiej i Kolonialnej – organizacji masowej, która w połowie lat 30. skupiała setki tysięcy członków w całej Polsce. Tego typu broszury zawierały zazwyczaj: program obchodów, okolicznościowe przemówienia, odezwy patriotyczne, krótkie artykuły popularnonaukowe oraz hasła propagujące ideę morską.

Choć dziś publikacja ta może wydawać się skromna pod względem edytorskim, stanowi cenne źródło do badań nad mentalnością i kulturą polityczną II Rzeczypospolitej. Pokazuje bowiem, w jaki sposób wielkie idee państwowe były „tłumaczone” na język lokalny zrozumiały i akceptowalny dla mieszkańców niewielkiego miasta galicyjskiego.