Najgłębiej

Kultura 2 kwietnia 2024 Wydanie 14/2024
Najgłębiej

„Rów Mariański jest najgłębszym miejscem wszechoceanu (…). Na jedenaście tysięcy metrów w głąb wwierca się ta dziura w skorupę Ziemi, a gdyby wrzucić w nią Mount Everest, utonąłby w niej bez śladu”.

Co może dorównać takiej głębokości? Miłość. Żałoba. Depresja. To właśnie o nich w swojej debiutanckiej powieści opowiada Jasmin Schreiber, niemiecka biolożka i blogerka. Czyni to w sposób zaskakujący, momentami absurdalny, dla niektórych – bulwersujący, dla innych – wyjątkowo bliski.

Śmierć najbliższych i związane z nią poczucie winy, jakiego doświadcza dwoje głównych bohaterów, zostały tu przedstawione bez patosu, abstrakcyjnych metafor. Trudny do zniesienia ból nie zatrzymuje życia – choć zarówno Paula, jak i o kilkadziesiąt lat starszy od niej Frank mieli momenty, kiedy chcieli do tego zatrzymania doprowadzić.

Ale życie uparcie trwa, „świat kręci się dalej jakby nigdy nic”. A jeśli człowiek próbuje się przed nim schować, może wpaść w rów, z którego sam nie zdoła już wypłynąć.

Książka Jasmin Schreiber to z jednej strony klasyczna powieść drogi - główny trzon fabuły jest dość przewidywalny (po przypadkowym spotkaniu niechętni wobec siebie bohaterowie wyruszają we wspólną podróż, która ich zbliży i zmieni). Z drugiej – niemal każda strona przynosi niespodzianki, często na pierwszy rzut oka irracjonalne, choć w gruncie rzeczy wcale nie nierealne. Bo czy niemożliwe jest znalezienie rannej kury i przygarnięcie jej? Albo przypadkowe wysypanie czyichś prochów?

Bez wątpienia „Rów Mariański” to książka o najgłębszej stracie, o bólu tak silnym, że zagłuszającym wszelkie inne emocje. Ale czy jest to powieść o śmierci?

Moim zdaniem raczej o życiu – czasem prozaicznym, czasem absurdalnym. O życiu, w które umieranie jest nieodwracalnie wpisane.

Karolina Mucha

Jasmin Schreiber, „Rów Mariański”, Wydawnictwo Otwarte, Kraków 2022

Dostępność książki można sprawdzić w naszym katalogu online: Rów mariański / Schreiber, Jasmin (1988-). Libra NET (mol.pl)