Najstarszy w powiecie kościół romański

Kościół pw. św. Mikołaja i św. Marii Magdaleny we wsi Dziekanowice, położonej w gminie Dobczyce, jest najstarszym kościołem w powiecie myślenickim oraz jedną z najstarszych budowli sakralnych w Małopolsce.

Najprawdopodobniej zbudowano go w latach 1150-1190 dzięki fundacji Kazimierza II Sprawiedliwego.

Wschodnia część kościoła zbudowana z kamienia ciosanego to najstarsza część świątyni. Dzisiaj stanowi ona „przybudówkę” prezbiterium, które niegdyś było nawą kościoła. Romański styl, w jakim została zbudowana najstarsza świątynia, wskazuje, że powstała ona między XI a XII wiekiem.

Wyposażenie wnętrza kościółka jest barokowe i rokokowe. Składają się na nie m.in. dwa ołtarze boczne, czternaście ławek, dwa konfesjonały, chór i marmurowa chrzcielnica z XVII wieku. Na ścianach najstarszej części zachowane są fragmenty XII-wiecznej polichromii.

Obok kościoła stoi odrestaurowana drewniana dzwonnica wzniesiona w XVIII wieku. Wiszą w niej trzy dzwony, najstarszy – dzwon pw. św. Walentego – pochodzi z 1765 r.

Na przykościelnym cmentarzu zachowało się także kilka grobowców bogatych mieszkańców parafii– ostatni pochówek miał miejsce na początku XX wieku.

W 1943 r. odnowiono główny ołtarz kościoła i przeniesiono tam wizerunek Matki Bożej z Dzieciątkiem, który do tej pory znajdował się w ołtarzu bocznym.

Na przestrzeni lat kościół dwukrotnie rozbudowywano, mimo to okazał się zbyt mały dla rozrastającej się grupy wiernych w parafii. Rozpoczęto więc starania o zezwolenie na budowę nowej świątyni.

W 1949 r. rozpoczęły się przygotowania do budowy nowej świątyni. Wzniesiono ją tuż obok i nadano wezwanie Macierzyństwa Najświętszej Maryi Panny. Poświęcenia dokonał arcybiskup Karol Wojtyła w 1966 r. Ze „starego” kościoła przeniesiono do niej część wyposażenia m.in. od lat otaczany czcią wizerunek Matki Bożej Dziekanowskiej.

Obecnie zabytkowy kościół udostępniany jest wiernym i turystom w każdą niedzielę. W uroczystość patrona – św. Mikołaja biskupa – sprawowana jest tam uroczysta Msza Święta odpustowa. Ponadto w każdą trzecią niedzielę miesiąca o godzinie 19:00 odprawiana jest dodatkowa Eucharystia. Jest to możliwe dzięki wieloletnim staraniom gospodarzy parafii i prowadzonym nieustannie pracom konserwatorskim.

Kościółek romański można zwiedzać również indywidualnie po wcześniejszym kontakcie z księdzem proboszczem.

Gabriela Małota

Tekst powstał w ramach praktyk studenckich w redakcji Gazety Myślenickiej