Najświętsze Serce Jezusa - źródło miłości

Najświętsze Serce Jezusa - źródło miłości
Kapliczka pw. Najświetszego Serca Jezusowego w Brzezowej, rok 1881. Stan z II poł XX wieku. Fot. Z kolekcji Bogdana Kowalcze.

W Brzezowej przy drodze powiatowej obiektem wpisującym się w przestrzeń sakralną jest kapliczka pw. Najświętszego Serca Jezusowego. Przyjmuję formę dwukondygnacyjnego, rozczłonkowanego cokołu o czworościennej podstawie, z kondygnacjami o prostokątnych przekrojach, w miarę równomiernych wysokościach, lecz stopniowo zwężających się w górę. Poszczególne kondygnacje wyróżnione zostały prostokątnymi niszami, przesklepionymi trójlistnie, oślim grzbietem lub półkolistymi łukami wypełnionymi płaskorzeźbami.

Na czworościennej podstawie w ramce o wklęsło ściętych narożnikach wygrawerowano inskrypcję podającą datę wykonania figury i przesłanie jej fundatorów: „Słodkie Serce Jezusa bądź naszą miłością. Fundatorowie Michał i Anna Salawy, 1881”. W części frontowej najniższej kondygnacji znajduje się wizerunek św. Michała Archanioła, od strony północnej – płaskorzeźba św. Walentego, od południowej – wizerunek św. Rocha.

W centralnej niszy, najwyższej kondygnacji widnieje wizerunek Matki Bożej Nieustającej Pomocy – epicentrum ludzkich interpelacji zanoszonych za pośrednictwem uwidocznionych pośredniczących świętych. Maria ma lekko opuszczony wzrok, z wyrazu Jej twarzy odczytujemy troskę i świadomość konieczności wypełnienia misji Syna. Przesłanie ukierunkowane jest na cel poczęcia Jezusa w łonie Niepokalanej Dziewicy, aby przez Jego śmierć i Zmartwychwstanie dokonało się Odkupienie. Od strony północnej, w niszy znajduje się płaskorzeźba św. Józefa. Postać okryta jest płaszczem o krzywoliniowo żłobionych fałdach, w lewej dłoni święty trzyma lilię. Od strony południowej znajduje się św. Anna (fot. 79c), ukazana jako nauczająca Marię Pisma Świętego.

Figura Najświętszego Serca Pana Jezusa przedstawia majestatyczną postać Chrystusa z gorejącym sercem oplecionym koroną cierniową i zwieńczonym krzyżem. Postać porusza się po stylizowanych falach imitujących wody jeziora Genezaret. Postać okryta jest płaszczem przerzuconym przez lewe przedramię, krojem przypominającym rzymską togę, z zaznaczonymi ukośnymi fałdami, miejscami o ostrych krawędziach. Spod płaszcza wyłania się pionowo spływająca tunika, wykrojona dość głęboko na szyi. Ułożona w spokojnych fałdach, w dolnej części głęboko żłobionych. Lewa dłoń nosi ślad przebicia gwoździem – symbol ofiary krzyżowej. Długie, fryzowane włosy ułożone w spiralne loki opadają na ramiona. Podłużna twarz o szerokim i wypukłym czole jest ożywiona głęboko osadzonymi oczami o przenikliwym spojrzeniu. Usta są przeważnie wąskie, rozchylone, głęboko wcięte, z grymasem cierpienia, podkreślone sumiastymi wąsami. Całość kompozycji przekrywa metalowy, półkolisty baldachim wsparty na prętach zakotwiczonych w górnej kondygnacji.

Przydrożne sacra są emanacją Bożej dobroci, przyciągającej ludzi spragnionych niewyczerpanego źródła miłości. Nadrzędną modlitwą adorującą Najświętsze Serce Jezusa jest litania ku jego czci. Z wielką nabożnością odprawia się ją w czerwcu przy przydrożnych kapliczkach, pielęgnując kult Najświętszego Serca Jezusowego, triumf Bożego miłosierdzia. Miłosierdzie Chrystusowego Serca to przestrzeń metafizycznego żaru, rozpalającego ludzkie, nierzadko oziębłe serca.

Stanisław Szczepan Cichoń Stanisław Szczepan Cichoń Autor artykułu

Absolwent Papieskiej Akademii Teologicznej na wydziale historia kościoła ze specjalizacją sztuki sakralnej. Autor książki "Dwanaście miesięcy w objęciach figur i kapliczek przydrożnych. Ziemia myślenicka i okolice".