Przed kapliczką na drodze do wsi Polanka niedaleko Myślenic

Przed kapliczką na drodze do wsi Polanka niedaleko Myślenic
Lata 20. XX w., klisza szklana, 12 x 9 cm, nr inw. V/211/S MEK Fot. Autor nieznany

Portret Klotyldy Kosek-Bergel i Stanisława Bergela pozujących pod przydrożną, kamienną kapliczką słupową z figurą Chrystusa na krzyżu. W górnej części podzielonego gzymsami cokołu znajduje się płaskorzeźba przedstawiająca św. Jana Chrzciciela. Kapliczka stoi przy drodze między wsiami Polanka i Borzęta (obecnie biegnie tamtędy niebieski szlak turystyczny), koło Myślenic. Wokół kapliczki rosną trzy lipy, prawdopodobnie posadzone przy fundacji obiektu.

Kapliczka ufundowana została w 1902 r. przez małżeństwo Nalepów. Na jednej ze ścian w dolnej części cokołu, wyryty jest (niewidoczny na zdjęciu) napis: „FONDATOROWIE JAN I MARYIANNA NALEPOWIE PROSZĄ O WESTCHNIENIE DO BOGA R P 1902”.

O związanych z Myślenicami Stanisławie i Klotyldzie Bergelach pisaliśmy już w innych odsłonach naszego cyklu. Oboje – podobnie jak na innych zdjęciach z kolekcji MEK, wyglądają stylowo, ubrani zgodnie z mieszczańską modą 2 poł. lat 20. XX w. Klotylda nosi luźną, sięgającą bioder i kryjącą talię tunikę zapinaną na duże ozdobne guziki, spod której wystaje spódnica do kompletu, w modnej długości do kolan. Na nogach ma białe pończochy i charakterystyczne dla lat 20. XX w. skórzane pantofelki typu „Mary Jane” – na niskim obcasie z zapięciem w poprzek stopy. Ubiór dopełnia torebka kopertówka, laska stylizowana na ciupagę i krótka, rozwiana przez wiatr fryzura. Mężczyzna występuje w wygodnym garniturze, prążkowanym krawacie i raczej ekskluzywnych skórzanych dwukolorowych półbutach zwanych, ze względu na propagatorów tego stylu - „gangsterkami” lub „alcaponkami”.

Trudno oprzeć się wrażeniu, że kompozycja zdjęcia z lipami w tle oraz charakterystyczna główka laski w kształcie siekierki, subtelnie nawiązują do herbu Myślenic, zawierającego symbol drzewa (uważanego za lipę) pomiędzy siekierką i toporkiem.

Autorem zdjęcia może być ktoś z rodziny Bergelów lub Jan Szczęsny Płatkowski (1863-1938) myśleniczanin, wieloletni urzędnik tamtejszego magistratu, działacz niepodległościowy, literat (pseudonim „Pobratymiec”) publicysta i etnograf z zamiłowania, fotografujący budownictwo okolicznych wsi i miejscowości oraz swoją rodzinę (Bergelów) na wycieczkach krajoznawczych. Kapliczka i lipy trwają w tym samym miejscu do dzisiaj.

Opracowanie: Bujnowska Anna, MEK

https://zbiory.etnomuzeum.eu/pl/katalog-zbiorow/1518

Muzeum Etnograficzne w Krakowie zbiera uzupełniania, komentarze i wspomnienia związane z prezentowaną fotografią. Prosimy o kontakt na adres: bujnowska@etnomuzeum.eu Wszystkie zdjęcia wraz z opisami prezentowane w ramach cyklu Oko w oko pochodzą ze zbiorów Muzeum Etnograficznego w Krakowie i stanowią fragment zdigitalizowanej kolekcji najstarszych negatywów szklanych i odbitek na papierze. Całą kolekcję, liczącą 2411 obiektów, w wysokiej jakości cyfrowej, znajdziecie Państwo pod adresem: www.zbiory.etnomuzeum.eu.