Roberta Bylicy Radnego do Sejmiku Województwa Małopolskiego

Roberta Bylicy Radnego do Sejmiku Województwa Małopolskiego

W ubiegłym tygodniu na sesji Sejmiku Województwa Małopolskiego przyjęto między innymi bardzo ważną uchwałę dot. Programu Ochrony Powietrza (POP) dla Małopolski. Co zakłada ten program?

Ubiegłotygodniowa sesja Sejmiku Województwa Małopolskiego to w głównej mierze uchwała dot. Programu Ochrony Powietrza dla Małopolski. Głównym celem programu jest wyczekiwana przez mieszkańców Małopolski poprawa jakości powietrza. Uchwała poprzedzona była ponad 11 miesięcznymi konsultacjami i dyskusjami z lokalnymi samorządami, organizacjami pozarządowymi itp. Były to trudne rozmowy. Z jednej strony sugestie odnośnie zaostrzenia przepisów, z drugiej wręcz przeciwnie. Oczywiście trzeba jasno zaznaczyć, że wytyczne ujęte w programie nie są dogmatami, będą zapewne ewoluowały i podlegały zmianom. POP w

kształcie jaki przyjęliśmy na sejmiku wymaga większego zaangażowania samorządów, chociażby w pomoc mieszkańcom w skorzystaniu z dofinansowań do wymiany źródeł energii. Najważniejszymi działaniami określonymi w POPie to:

- promowanie odnawialnych źródeł energii, wymiana przestarzałych pieców, kotłów, przygotowanie spisu wszystkich źródeł ogrzewania w gminach, kontrole spalania odpadów, promowanie zrównoważonego transportu (ruchu rowerowego, pieszego). Ponadto wsparcie osób dotkniętych tzw. ubóstwem energetycznym w spełnieniu obowiązków wynikających z uchwały antysmogowej.

Wokół POP narosło wiele mitów i nieprawdziwych informacji, które są pożywką dla przeciwników programu. Jak choćby te o zakazie palenia drewnem i węglem, ile w tym prawdy?

Program Ochrony Powietrza nie wprowadza zakazu palenia węglem i drewnem. Dozwolone do użytku urządzenia i paliwa wskazuje uchwała antysmogowa dla Małopolski. Zgodnie z jej wytycznymi, od lipca 2017 roku w Małopolsce nie można instalować nowego pieca na węgiel, drewno lub kominka o parametrach emisji gorszych niż wyznaczone w unijnych rozporządzeniach. Piec pozaklasowy (tzw. kopciuch) należy wymienić do końca 2022 roku. Kocioł 3. lub 4. klasy trzeba wymienić do końca 2026 roku. Natomiast kotły 5. klasy zainstalowane przed 1 lipca 2017 roku mogą być eksploatowane do końca swojej żywotności.

Oczywiście można liczyć na wiele programów dotacyjnych na wymianę pieców. W Polsce istnieje szereg programów, z których można pozyskać takie dopłaty, to m.in. Czyste Powietrze, Mój Prąd, Stop Smog, ale również ulga termomodernizacyjna i programy gminne. I choć POP nie wprowadza kolejnych programów dotacyjnych, to jednak kładzie nacisk na lepsze wykorzystanie już istniejących.

Kolejnym mitem wzbudzającym wiele emocji i kontrowersji jest rzekomy bezwzględny zakaz rekreacyjnego palenia w domowych kominkach. Zakaz używania kominków będzie obowiązywał w momencie wystąpienia 1., 2. lub 3. stopnia zagrożenia smogowego. Ten zakaz będzie więc uzależniony od stanu jakości powietrza w poszczególnych miejscowościach. Stopnie zagrożenia są ogłaszane dla powiatów. W praktyce oznacza to, że w miejscowościach, gdzie jakość powietrza jest najgorsza, może to być dłuższy okres, ale w innych miejscach to tylko kilkanaście dni w skali roku. Natomiast, jeżeli taki kominek stanowi jedyne źródło ogrzewania domu taki zakaz w ogóle nie obowiązuje.

POP daje również konkretne narzędzia na walkę z trucicielami. Wielokrotnie bowiem spotykamy się z sytuacją, że sąsiad pali śmieciami. Nie jest to rzadkość. Nowy Program ochrony powietrza obliguje organ odpowiedzialny za kontrole, czyli samorząd gminy, do podjęcia działań w czasie 12 godzin od otrzymania zgłoszenia. Taką sytuację można zgłosić bezpośrednio do urzędu gminy, do straży miejskiej/gminnej lub za pomocą aplikacji Ekointerwencja.

POP to z pewnością również kwestie związane z krakowskim smogiem związanym z nadmiernych ruchem samochodów, jak to reguluje nowo przegłosowany program?

Program Ochrony Powietrza przewiduje utworzenie od 2026 roku strefy czystego transportu w Krakowie w oparciu o normy emisji pojazdów. Ostateczny kształt strefy czystego transportu zostanie przygotowany przez miasto Kraków w planie wdrożenia. Rekomendowane jest ograniczenie wjazdu dla samochodów z silnikiem Diesla poniżej Euro 6 i samochodów z silnikiem benzynowym poniżej Euro 4. W momencie wejścia w życie ograniczeń (strefy czystego transportu), samochody z silnikiem diesla poniżej Euro 6, będą wówczas pojazdami co najmniej 11 letnimi, a więc w znacznym stopniu wyeksploatowanymi. Natomiast samochody z silnikiem benzynowym poniżej Euro 4 będą pojazdami co najmniej 20 letnimi. To jeśli chodzi o miasto Kraków i zadania na przyszłość rady miasta i Prezydenta Krakowa. Jeśli chodzi o Myślenice, to problemy z ruchem samochodowym implikują inne problemy, które nie rzutują jeszcze aż tak bardzo na kwestie zanieczyszczenia powietrza. W kwestii takich dylematów jesteśmy daleko od Krakowa.

 

Maria Gaczyńska Maria Gaczyńska Autor artykułu

Dziennikarka, interesuje się głównie sprawami społeczno-politycznymi miasta i regionu