Straż pożarna w walce o niepodległość
Doktor Paweł Karol Gąsiorczyk jest absolwentem Wydziału Historycznego UJ, naczelnikiem Wydziału Dokumentacji Zbiorów Centralnego Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach. W obszarze jego zainteresowań badawczych znajdują się: historia organizacji ochrony przeciwpożarowej, techniki pożarniczej oraz krajów basenu Morza Śródziemnego. W latach 2013-2021 był wykładowcą w Szkole Głównej Służby Pożarniczej w Warszawie. Przedstawiciel polskich straży pożarnych w komisji historycznej CTIF, członek Stowarzyszenia Muzeów Sztuki Inżynieryjnej oraz Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP.
W piątek 20 lutego Paweł Karol Gąsiorczyk był gościem Muzeum Niepodległości, w którym wygłosił wykład zatytułowany „Historia polskich straży pożarnych pod panowaniem austriackim i ich drogi do niepodległości”. Wykład zaczął się od naszkicowania sytuacji politycznej na terenach Polski w epoce porozbiorowej oraz w latach 60. XIX wieku, gdy Galicja uzyskała autonomię w ramach Austro - Węgier.
Jednym z pierwszych impulsów do powstania polskich straży pożarnych był gigantyczny pożar jaki strawił sporą część (jedną dziesiątą) Krakowa w roku 1850. Pierwsze ochotnicze straże pożarne powstały w Krakowie i Tarnowie (1865), Wadowicach (1867), Lwowie (1868), Bochni (1869), Żywcu (1871), Chrzanowie, Gorlicach, Wieliczce i Okocimiu (1872) oraz Myślenicach (1873). Ochotnicze straże pożarne miały nie tylko stanowić ochronę przeciwpożarową, ale i budzić narodowego ducha i jak miała pokazać przyszłość tak się stało. Niezwykle istotną rolę w historii galicyjskiego pożarnictwa odegrał Franciszek Trzecieski - oficer, powstaniec listopadowy i styczniowy oraz poseł do parlamentu Austrii. W 1860 roku założył on Towarzystwo Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie. W 1875 roku powstał Krajowy Związek Ochotniczy Straży Pożarnych w Królestwie Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim, który prowadził zarówno działalność ustawodawczą jak i wydawniczą co zaowocowało choćby powstaniem pierwszego periodyku strażackiego, czyli „Przewodnika Pożarniczego”. To tylko najważniejsze epizody z historii galicyjskiego pożarnictwa, a z całością bardzo ciekawego wykładu warto się zapoznać na youtubowej stronie muzeum.
