Straż pożarna w walce o niepodległość

Straż pożarna w walce o niepodległość

Doktor Paweł Karol Gąsiorczyk jest absolwentem Wydziału Historycznego UJ, naczelnikiem Wydziału Dokumentacji Zbiorów Centralnego Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach. W obszarze jego zainteresowań badawczych znajdują się: historia organizacji ochrony przeciwpożarowej, techniki pożarniczej oraz krajów basenu Morza Śródziemnego. W latach 2013-2021 był wykładowcą w Szkole Głównej Służby Pożarniczej w Warszawie. Przedstawiciel polskich straży pożarnych w komisji historycznej CTIF, członek Stowarzyszenia Muzeów Sztuki Inżynieryjnej oraz Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP.

W piątek 20 lutego Paweł Karol Gąsiorczyk był gościem Muzeum Niepodległości, w którym wygłosił wykład zatytułowany „Historia polskich straży pożarnych pod panowaniem austriackim i ich drogi do niepodległości”. Wykład zaczął się od naszkicowania sytuacji politycznej na terenach Polski w epoce porozbiorowej oraz w latach 60. XIX wieku, gdy Galicja uzyskała autonomię w ramach Austro - Węgier.

Jednym z pierwszych impulsów do powstania polskich straży pożarnych był gigantyczny pożar jaki strawił sporą część (jedną dziesiątą) Krakowa w roku 1850. Pierwsze ochotnicze straże pożarne powstały w Krakowie i Tarnowie (1865), Wadowicach (1867), Lwowie (1868), Bochni (1869), Żywcu (1871), Chrzanowie, Gorlicach, Wieliczce i Okocimiu (1872) oraz Myślenicach (1873). Ochotnicze straże pożarne miały nie tylko stanowić ochronę przeciwpożarową, ale i budzić narodowego ducha i jak miała pokazać przyszłość tak się stało. Niezwykle istotną rolę w historii galicyjskiego pożarnictwa odegrał Franciszek Trzecieski - oficer, powstaniec listopadowy i styczniowy oraz poseł do parlamentu Austrii. W 1860 roku założył on Towarzystwo Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie. W 1875 roku powstał Krajowy Związek Ochotniczy Straży Pożarnych w Królestwie Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim, który prowadził zarówno działalność ustawodawczą jak i wydawniczą co zaowocowało choćby powstaniem pierwszego periodyku strażackiego, czyli „Przewodnika Pożarniczego”. To tylko najważniejsze epizody z historii galicyjskiego pożarnictwa, a z całością bardzo ciekawego wykładu warto się zapoznać na youtubowej stronie muzeum.

Rafał Podmokły Rafał Podmokły Autor artykułu

Dziennikarz, meloman, biblioman, kolekcjoner, chodząca encyklopedia sportu. Podobnie jak dobrą książkę lub płytę, ceni sobie interesującą rozmowę (SPORT, KULTURA, WYWIAD, LUDZIE).