Szczepienia dzieci przeciw COVID-19

Szczepienia dzieci przeciw COVID-19

Jak wynika z modelu matematycznego rozwoju epidemii opracowanego przez zespół naukowców z Politechniki Wrocławskiej, czwarta fala pandemii może rozpocząć się w Polsce w połowie września, a jej punkt kulminacyjny przypadnie na koniec listopada. Zgodnie z modelem we wrześniu liczba zakażeń dziennych kształtować się będzie na poziomie 500-600, a pod koniec listopada osiągnąć może wskaźnik nawet 30 tys. zakażeń dziennie.

Jak pokazują dane z Wielkiej Brytanii, która wciąż zmaga się z czwartą falą, szczepienia w dużej mierze ograniczają ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19. W obliczu otwarcia szkół coraz istotniejszą kwestią staje się szczepienie dzieci od 12 roku życia. Dzieci bowiem również mogą zakazić się COVID-19, a choroba nie zawsze przebiega u nich bezobjawowo lub łagodnie. Za sprawą niezaszczepionych starszych dzieci czy młodzieży wirus może przenosić się na inne osoby, dlatego szczepienie dzieci ma znaczenie dla bezpieczeństwa najmłodszych, dla których nie ma jeszcze szczepionki.

Zwłaszcza, że kolejne mutacje koronawirusa są dla dzieci coraz groźniejsze. Jeszcze na początku pandemii, rok temu, powszechne było przekonanie, że dzieci nie chorują lub przechodzą zakażenie bezobjawowo. Jednak już w drugiej i trzeciej fali liczba ciężkich zachorowań wśród najmłodszych znacznie wrosła. Pojawiły się też poważne powikłania. Na szczęście nie są one bardzo częste, ale jednak występują.

Szczepionki dla dzieci od 12. roku życia

Grupa dzieci od 12 do 15 lat jest najmłodszą, dla której jak dotąd Europejska Agencja Leków (EMA) zatwierdziła szczepionkę Pfizer przeciw COVID-19. EMA dopuściła ją do użytku dla młodzieży 12+ pod koniec maja tego roku. Aby szczepionka Pfizera mogła zostać podana dzieciom konieczne było przeprowadzenie badań. Udział w nich wzięło 2 tys. 260 młodych ludzi między 12. a 15. rokiem życia.

Porównując dane dzieci, które otrzymały szczepionkę przeciw COVID-19 i tych, którym podano placebo, skuteczność Pfizera oszacowano na 100 proc. jeśli chodzi o zapobieganie chorobie, choć EMA zastrzega, że faktyczny wskaźnik wahać się może między 75 a 100 proc. Najczęstsze skutki uboczne po podaniu szczepionki Pfizera w tej grupie dzieci to: ból w miejscu wkłucia, zmęczenie, ból głowy, ból mięśni i stawów, dreszcze oraz gorączka. Objawy te ustępują w ciągu kilku dni od podania szczepionki.

Drugą szczepionką dopuszczoną przez EMA do szczepienia dzieci jest szczepionka firmy Moderny. Wcześniej można było szczepić nią 18-latków. Pod koniec lipca została ona dopuszczona także do szczepień w grupie wiekowej 12-17 lat.

Tak, jak w przypadku Pfizera, Moderna to szczepionka mRNA, którą podaje się w dwóch dawkach.

W badaniach nad bezpieczeństwem i skutecznością szczepionki Moderna wśród młodzieży między 12. a 17. okiem życia wzięło udział 3 tys. 732 młodych osób. Część biorących udział w badaniu otrzymała preparat, część placebo. U żadnego z dzieci, które otrzymały szczepionkę, nie doszło do objawowego zakażenia COVID-19, a wśród młodych ludzi otrzymujących placebo były to cztery przypadki na 1073.

Do najczęstszych niepożądanych odczynów poszczepiennych po Modernie w grupie 12 - 17 lat należą: ból i opuchlizna w miejscu wkłucia, zmęczenie, ból głowy, ból mięśni i stawów, powiększone węzły chłonne, dreszcze, mdłości, wymioty i gorączka.

Wciąż nie ma szczepionki dla młodszych dzieci

Dla dzieci poniżej 12. roku życia póki co nie ma szczepionki, która chroniła by je przed zakażeniem COVID-19. Badania nad bezpieczeństwem i skutecznością w najmłodszej grupie wiekowej prowadzą obecnie firma Pfizer oraz Moderna. W badaniu szczepionek firmy Pfizer udział bierze ponad 4600 dzieci w trzech grupach wiekowych: dzieci w wieku od 5 do 11 lat, dzieci w wieku od 2 do 5 lat i dzieci od 6. miesiąca do 2. roku życia. Dane badań dla dzieci w wieku od 5 do 11 lat mogą pojawić się na przełomie września i października, natomiast wyniki badań dla dzieci młodszych mają być dostępne później.

W badaniu szczepionek, które prowadzi Moderna udział bierze 6700 dzieci w wieku od 6 miesięcy do 11 lat. Póki co firma nie określiła jeszcze harmonogramu potencjalnych wyników badań.

Jak zaznaczają lekarze i naukowcy, określenie odpowiedniej dawki szczepionki dla małych dzieci wymaga czasu. Jeśli dziecko otrzyma zbyt małą dawkę preparatu, jego organizm może nie wytworzyć wystarczającej odpowiedzi immunologicznej na koronawirusa, a sama szczepionka może wywołać skutki uboczne, przy niewielkich lub zerowych korzyściach. Z kolej, jeśli dziecko otrzyma zbyt dużą dawkę, odczyn poszczepienne może być groźniejszy niż ewentualne skutki zakażenia. Dodatkowo producenci szczepionek muszą upewnić się, czy szczepionka nie spowoduje u najmłodszych poważnej choroby związanej z COVID, jaka występuje u dzieci po przebyciu zakażenia. Chodzi o wieloukładowy zespół zapalny u dzieci (PIMS), który w niektórych przypadkach doprowadzić może do nieprawidłowości neurologicznych, a nawet zgonów.

Szczepienia dzieci w Polsce

W Polsce rodzice mogą rejestrować na szczepienie dzieci, które ukończyły 12. rok życia od 7 czerwca b.r. Aktualnie szczepienia odbywają się w punktach populacyjnych i powszechnych, a wraz z końcem wakacji szczepienia będą mogły być realizowane w trybie mobilnym na terenie placówek oświatowych. Wykonywać je będą pomioty lecznicze prowadzące stacjonarne punkty szczepień.

Ministerstwo Zdrowia opracowało rekomendacje, skierowane do rodziców i opiekunów, dotyczące przygotowania się ucznia do szczepienia. W zaleceniach tych znalazły się m.in. informacje dotyczące spożywania posiłków przed szczepieniem czy przyjmowania leków. Przed szczepieniem rodzice powinni zwrócić także szczególną uwagę na rzetelne wypełnienie kwestionariusza. Ważne jest, aby podali wszystkie istotne informacje o zdrowiu dziecka.

Na szczepienia dziecko w wieku 12–15 lat można zarejestrować:

- kontaktując się z wybranym punktem szczepień 

- przez bezpłatną infolinię Narodowego Programu Szczepień: 989

- wysyłając SMS na numer 664 908 556 lub 880 333 333 o treści: SzczepimySie

- poprzez e-rejestrację dostępną na stronie głównej pacjent.gov.pl.

Jak podaje portal gov: przed szczepieniem należy wypełnić za dziecko kwestionariusz wstępnego wywiadu przesiewowego. Kwestionariusz będzie dla pracownika medycznego podstawą decyzji, czy nastolatek może być zaszczepiony tego dnia. Kwestionariusz musi podpisać rodzic lub opiekun.  Jeśli nastolatek nie przyniesie na zabieg podpisanego kwestionariusza, to jego opiekun prawny musi z nim przyjść do punktu szczepień.

W Myślenicach szczepienie dzieci od 12. roku życia odbywa się m.in. w Punkcie Szczepień Powszechnych w budynku TG „Sokół”. Dzieci  w wieku od 12 do 16 roku życia szczepione są w soboty, w godzinach 8-14, kwalifikację do szczepienia przeprowadza lekarz. W tym punkcie dzieci szczepione są obecnie tylko preparatem Comirnaty Pfizer.

Jak mówi koordynator punktu szczepień Janusz Szczeciński:

- Aktualnie, tygodniowo wykonujemy około 50 szczepień dzieci w wieku od 12. do 16. roku życia. Na początku lipca liczba ta wynosiła nieco ponad 100 tygodniowo, ale zainteresowanie sukcesywnie spada. W tym tygodniu na szczepienie zapisanych jest 28 dzieci, z czego tylko 4 to szczepienie pierwszą dawką. Do chwili obecnej wykonaliśmy ponad 600 szczepień dzieci w wieku 12-16, z czego można założyć, że w pełni zaszczepionych 2 dawkami zostało ich około 300.

Jak dodaje Janusz Szczeciński:

- Jeżeli będzie zainteresowanie ze strony szkół, by przeprowadzić na ich terenie szczepienia wśród dzieci od 12. roku życia, podmiot medyczny realizujący szczepienia w Sokole czyli FUH Diagnoza jest gotowa zorganizować zespół wyjazdowy realizujący szczepienia w placówkach oświatowych. Na ten moment było zapytanie tylko z jednej z myślenickich szkół.

 

Marta Duszyk Marta Duszyk Autor artykułu

Absolwentka teatrologii na UJ, wielka miłośniczka książek, lubi spokój, koty i psy; z uwagą obserwuje otaczającą ją rzeczywistość i ludzi. Sekretarz Redakcji Gazety Myślenickiej od grudnia 2019.