Wkład księcia Kazimierza Lubomirskiego w rozwój Myślenic
W grudniu przypada 95 rocznica śmierci księcia Kazimierza Lubomirskiego. Ten przedstawiciel jednego z najpotężniejszych polskich rodów arystokratycznych, zasłynął z aktywności w wielu dziedzinach życia publicznego. Książę działał między innymi w sferze polityki, dyplomacji oraz sportu. Lubomirski był dyplomatą - pierwszym po odzyskaniu niepodległości polskim posłem w Stanach Zjednoczonych. Można go również uznać za pioniera rodzimego ruchu olimpijskiego. W latach 20. XX wieku sprawował funkcję prezesa Polskiego Komitetu Olimpijskiego.
Przez większą część swojego życia Lubomirski był także związany z Myślenicami. W mieście tym oraz w okolicznych miejscowościach znajdowała się spora część jego wielkiego majątku ziemskiego. Warto też wspomnieć, że dla Myślenic oddał duże zasługi.
Kazimierz Lubomirski urodził się 16 lipca 1869 roku. Był synem Jerzego Henryka Lubomirskiego i Cecylii z Zamoyskich. W latach 1885 - 1888 Lubomirski uczęszczał do C.K. III Gimnazjum im. Króla Jana Sobieskiego w Krakowie. Po zdaniu matury w tej krakowskiej szkole, książę kontynuował edukację na studiach wyższych. Ukończył prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim, następnie studiował na Uniwersytecie Wiedeńskim. Zwieńczeniem procesu kształcenia na poziomie uniwersyteckim było ukończenie przez Lubomirskiego paryskiej Szkoły Nauk Moralnych i Politycznych. W latach 1901 – 1913 arystokrata był posłem w Sejmie Krajowym we Lwowie. Po zakończeniu I wojny świętej Kazimierz Lubomirski wraz ze swoim bratem - Andrzejem prowadzili zakończone sukcesem negocjacje w sprawie przerzucenia z Francji do kraju Armii Polskiej gen. Józefa Hallera.
Lubomirski miał liczne związki z Myślenicami. Na przestrzeni lat książę przekazał na rzecz miasta liczne grunty, na których stanęły budynki użyteczności publicznej. Wśród nich znalazły się między innymi: budynek sądu, gmachy szkół ludowych w Górnej i Dolnej Wsi czy fabryka kapeluszy nosząca nazwę: „Pierwsza Parowa Fabryka Wyrobów Kapeluszniczych w Małopolsce”.
Przed I wojną światową arystokrata zasiadał w Sejmie Krajowym we Lwowie, jako poseł gmin wiejskich powiatu myślenickiego. Będąc parlamentarzystą, Lubomirski poparł wniosek o utworzenie w Myślenicach gimnazjum. Ta pierwsza szkoła średnia w mieście rozpoczęła swoją działalność w 1908 roku. Książę miał też wpływ na powstaniu w mieście bursy gimnazjalnej im. Adama Mickiewicza. Budynek ten został wzniesiony w 1910 roku na terenie dóbr dworskich, które książę przekazał na rzecz Myślenic.
Lubomirski był również gorącym orędownikiem budowy linii kolejowej, która miała przebiegać przez miasto. Na realizację tej inwestycji wyłożył dużą kwotę własnych pieniędzy. Niestety tej inwestycji nie udało się zrealizować, ze względu na wybuch I wojny światowej latem 1914 roku.
Ks. Lubomirski zmarł 15 grudnia 1930 roku w Krakowie. W chwili śmierci miał sześćdziesiąt jeden lat. Arystokrata został pochowany w grobowcu rodzinnym, znajdującym się w dominikańskim kościele pw. Świętej Trójcy przy ulicy Stolarskiej w Krakowie. Spoczął w jednej z bocznych kaplic świątyni - Kaplicy św. Róży Limańskiej, która została wybudowana na początku XVII wieku z fundacji Sebastiana Lubomirskiego i Anny z Branickich.
Książę Lubomirski został doceniony przez władze i mieszkańców położonego nad Rabą miasta. W uznaniu dla jego zasług w 1909 roku tutejsza Rada Miejska nadała mu tytuł honorowego obywatelstwa Myślenic. Natomiast kilka lat po śmierci Lubomirskiego ogłoszono go patronem jednej z myślenickich ulic. Obecnie jest to ulica Józefa Piłsudskiego.
Andrzej Małysa
Bibliografia
„Czas” 1909, 1912.
Lubomirski-Lanckoroński J., Lubomirscy. Książęta polscy, t. III, Kraków-Poznań 2018.
„Książę Kazimierz Lubomirski - dobroczyńca Myślenic” (wystawa plenerowa opracowana przez Muzeum Niepodległości w Myślenicach w 2024 r.).
Myślenice: monografia miasta, red. Tomasz Gąsowski, Myślenice-Kraków 2012.
Zdrada J., Lubomirski Kazimierz [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 18, Wrocław – Warszawa - Kraków 1973.