Z historii handlu i usług w Myślenicach

Historia 12 stycznia 2021 Wydanie 2/2021
Z historii handlu i usług w Myślenicach

W drugiej połowie lat 30-tych rozwinęła się w Myślenicach propagandowa działalność p.n. Chrześcijański Front Gospodarczy. Współdziałała ona z Polską Chrześcijańską Kasą Bezprocentową oraz Krakowską Kongregacją Kupiecką. 25 kwietnia 1937 roku Sekcja Kupiecka ChFG w Myślenicach przystąpiła do Krakowskiej Kongregacji Kupieckiej, tworząc w ten sposób jej myślenicki oddział.

W dniu 7 listopada 1937 r. wszystkie w/w organizacje urządziły w Myślenicach „Dzień Propagandy Polskiego Handlu, Przemysłu, Rzemiosła, Wolnych Zawodów i Polskiej Chrześcijańskiej Kasy Bezprocentowej”. Szczegółowa relacja z tej imprezy zawarta jest w organie prasowym ChFG - dwutygodniku „Samodzielność” nr 21 z dnia 1 listopada 1937 roku. Tamże zamieszczono „Wykaz polskich placówek w Myślenicach” z nadtytułem o treści: „Jednością i siłą organizacyjną wywalczymy niezależność gospodarczą Państwa Polskiego! Wstępujcie zatem w szeregi członków Chrześcijańskiego Frontu Gospodarczego i Polskiej Kasy Bezprocentowej w Myślenicach, które to organizacje mają za zadanie. Podniesienie gospodarcze Polski wzwyż. Głoście i sami wyznawajcie hasło: „Swój dla swego po swoje!”, „Polska tylko dla Polaków!”. Nie popierajcie żywiołu nam obcego rasą i mową, religią i obyczajami, który gotuje nam niewolę gospodarczą. Kupujcie tylko polski towar w polskim sklepie i straganie, popierajcie tylko polskiego adwokata, aptekarza, dentystę, lekarza i rzemieślnika! W tym Dniu uroczystym Polskiego Kupca, Przemysłowca, Rzemieślnika i Wolnych Zawodów podajemy niżej adresy polskich firm w Myślenicach”.

Z uwagi na historyczne znaczenie w/w wykazu, uzupełniającego szczegółowo informacje monograficzne (a zwłaszcza monografię Aleksandra Mysińskiego „Ziemia myślenicka w dwudziestoleciu międzywojennym” – rozdziały: „przemysł i rzemiosło”, „handel”) – pożyteczne wydaje mi się wierne przytoczenie jego treści:

Adwokaci: mgr Boryczko Tadeusz, Rynek, dr Kwoczyński Kazimierz, Rynek, dr Miętus, Bronisław, ul. M.R Reja, dr Waga Józef, ul. Lubomirskiego, dr Walaszek, Rynek, dr Kirszner Ferdynand, ul. Wyspiańskiego 2.

Apteki: mgr Skowroński Tadeusz, Rynek.

Dentyści: Stanisław Tadeusz Jankiewicz, ul. Klakurki 2.

Bławaty: Jaroniowa Teresa, Rynek.

Betoniarze: Betoniarnia Wydziału Powiatowego.

Cegielnia: Cegielnia Zarządu Miejskiego.

Cukiernie: Bałuk Adam, ul. Kościuszki, Chęciński Marian, ul. Kościuszki, Popiołkowa Zofia, Rynek.

Drogeria: Szczepański Zygmunt, ul. Kościuszki.

Elektrownia: Hołuj Jan /senior/.

Fryzjerzy: Papiernik Mieczysław, Rynek, Siwek Stanisław, Rynek, Wawok Stanisław, ul. Kościuszki.

Galanteria: Szczepańska Waleria, ul. Kościuszki, Wyrobisz, Rynek.

Krawcy: Serafin Ludwik, Oskwarek Władysław, Sroka Augustyn, Urbanek Michał, Tylko Kacper, Szarkowski Stanisław.

Kuśnierze: Syrek Franciszek, Syrek Józef, Syrek Władysław, Syrek Stanisław, Ryba Karol, Domanus Jakub, Biernat Stanisław.

Kaflarze: Jachimski Jan.

Kioski: Rompałowa Zofia, Jania Henryk, Wygona Czesław.

Księgarnia: Gaspary Jan.

Masarze i rzeźnicy: Bicz Henryk, Bicz Kazimierz, Bicz Mieczysław, Bicz Józef, Dzieża Ignacy, Dzieża Stanisław, Dzieża Władysław, Chęciński Karol, Swięch Antoni, , Rusin Kazimierz.

Malarze: Bidziński Kazimierz, Pyka Tomasz, Majda Jan.

Mleczarnia: Mleczarska Sp-ka z o.o. – wytwórnia masła i sera.

Młyn: Hołuj Jan /junior/.

Piekarnie: Bałuk Adam, Pitala Teodor.

Przedsiębiorstwo budowlane: architekt Hołuj Jan /senior/.

Restauracje: Ponurski Marian, Kudasiewiz Kazimierz, Kubacki Andrzej, Związek Rezerwistów (dzierżawa: Swięch Jan).

Sklepy z obuwiem: Pitala Władysław, Swięch Stanisława, Szczepańska Waleria.

Sklepy ze skórą: Pitala Władysław, Swięch Stanisław.

Sklepy spożywcze: Swięch Józef, Janowska Stefania, Bałukowa Stanisława, Sp-ka z o.o. „Niwa”, Osiński Józef, Nowakowski Franciszek, Gorączko Fryderyk, Klakurka Jan, Ladkiewiczowa Maria, Gruchacz Stanisław, Masełkowa Stefania, Muniak Michał.

Sklep żelazny: Kazanecki Stanisław i S-ka.

Stolarnie: Hołuj Jan /senior/, Kazanecki Marian.

Slusarze i blacharze: Chęciński Józef, Chęciński Stanisław, Goławiecki Antoni, Jodłowski Adam, Kudas Jan.

Szewcy: Lempart Ludwik, Jędrzejowski Stanisław, Pitala Władysław, Pitala Stanisław, Gajer Stefan.

Tartak: Hołuj Jan /senior/

Wytwórnie wody sodowej: Osiński Władysław, Jankiewicz Stanisław.

Wytwórnia kapeluszy: Smietana Stanisław, Gomulak Jerzy.

Wytwórnia guzików: Małopolska Wytwórnia Guzików Nicianych.

Wytwórnia pantofli: Walcher Tadeusz, Jędrzejowski Jan, Gorączko Zygmunt.

Wytwórnia serdaków zakopiańskich: Jędrzejowski Jan.

Zakład fotograficzny: Pindelowa Anna.

Jak widać – większość stanowią handlowcy i rzemieślnicy świadczący usługi lub trudniący się produkcją towarów na zaspokojenie bieżących potrzeb ludności. (Tu warto nadmienić, że w powojennym okresie - za czasów PRL-u - ta grupa społeczna określana była mianem „prywaciarzy”, co miało trochę pejoratywny wydźwięk).

Wydaje mi się, że w/w wykaz (sporządzony przez Zarząd Koła Chrześcijańskiego Frontu Gospodarczego w Myślenicach) nie jest jednak wyczerpujący, co zauważyli sami jego autorzy, uzupełniając go po pewnym czasie o lekarzy: dr Władysława Szumskiego i dr Aleksandra Boryczkę. Starsi mieszkańcy Myślenic mogliby go prawdopodobnie uzupełnić w oparciu o własną pamięć lub przekazy rodzinne.

Kazimierz Pardyak