Z Kosmosu widać Ziemię lepiej niż z bliska

Z Kosmosu widać Ziemię lepiej niż z bliska
Ryszard Tadeusiewicz Fot. Naukowiec AGH, absolwent myślenickiego LO

Jestem wychowankiem AGH i pracownikiem tej uczelni, dlatego w moich felietonach publikowanych w Gazecie Myślenickiej, chętnie opowiadam o tym, co się aktualnie dzieje na AGH. Dzisiaj chcę opowiedzieć o powstałym niedawno Centrum Technologii Kosmicznych AGH, którego dyrektorem jest mój przyjaciel, prof. Tadeusz Uhl. Jednym z zadań tego Centrum jest działanie w ramach Programu Copernicus.

Z programem Copernicus współpracuje także należące do AGH Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet, które tworzy i udostępnia Sat4Envi – system operacyjnego gromadzenia, udostępniania i promocji cyfrowej informacji satelitarnej o środowisku. Na marginesie dodam, że dyrektorem Cyfronetu jest mój były doktorant.

Warto więc dowiedzieć się więcej o programie Copernicus.

Program ten stanowi przedmiot zainteresowania zarówno sektora  badawczego jak i sektora biznesowego świata. Jest to najważniejszy europejski program kosmiczny, który powstał w 2008 pod nazwą GMES “Global Monitoring Environment and Security”. Został stworzony do obserwacji Ziemi z pułapu satelitarnego, lotniczego  i naziemnego. Celem Programu jest przetwarzanie informacji z tych trzech platform i dostarczenie ich do użytkownika.

Serwisy Programu Copernicus odnoszą się do sześciu obszarów tematycznych: lądowego, morskiego, atmosfery, zmian klimatycznych, bezpieczeństwa i sytuacji kryzysowych. Badania w ramach tych serwisów pokrywają zagadnienia związane z ochroną środowiska, planowaniem przestrzennym dla miast, planowaniem regionalnym i lokalnym, rolnictwem, leśnictwem, transportem, zmianami klimatycznymi, ochroną ludności i zrównoważonym rozwojem. O wymienionych serwisach napiszę obszerniej w przyszłym tygodniu, ale dodam, że wiele badań już teraz potwierdziło, że Program Copernicus wprowadza potencjał innowacyjności i zwiększenie możliwości rozwoju ekonomicznego.

Program Copernicus jest zarządzany przez Komisję Europejską, wspieraną przez Europejską Agencję Kosmiczną (ESA) nadzorującą komponent kosmiczny a także  Europejską Agencję ds. Środowiska (EEA) odpowiedzialną za  komponent naziemny.  Jednym z celów Programu Copernicus jest misja  wprowadzenia na orbitę przez ESA satelitów z grupy Sentinel oraz instrumentów znajdujących się na satelitach meteorologicznych EUMETSAT. Współpracujące misje z innych agencji kosmicznych zwane są  Misjami Kontrybucyjnymi.

Warto przypomnieć, że pierwszy satelita z grupy Sentinel (S1A) został umieszczony na orbicie w kwietniu 2014 roku, a Sentinel1B w kwietniu 2016 roku. Sentinel-1 A i B dostarcza dane w systemie radarowym, niezależnym od warunków pogodowych. Sentinel-2A został umieszczony na orbicie 23 czerwca 2015 roku , a bliźniaczy satelita 2B został umieszczony na orbicie 7 marca 2017 roku. Sentinel2  dostarcza informacji wysoko rozdzielczych w 13 zakresach spektralnych. W 2016 roku został umieszczony na orbicie satelita Sentinel-3 skonstruowany dla oceanów i lądów. Dostarcza informacje w systemie optycznym oraz pasywnym i aktywnym systemie radarowym. Sentinel-5 Precursor został umieszczony na orbicie w 2016 roku i  dostarcza danych dotyczących składu atmosfery, zaś Sentinel-6 dostarcza informacji dla oceanografii i  badań klimatycznych. 

Komponent kosmiczny programu Copernicus jest kontrybucją Eur–opy w Globalnym Systemie Systemów Obserwacji Ziemi GEOSS, którego Polska jest członkiem. Warto dodać, że wszystkie produkty tego programu są dostępne bezpłatnie, ale trzeba mieć odpowiednie wyposażenie do odbioru danych z satelitów i do ich interpretacji.

W przyszłym tygodniu opiszę niektóre zadania, które program Copernicus realizuje, żebyśmy wiedzieli, po co te satelity krążą nad naszymi głowami.